Từ xử lý vướng mắc đến kiến tạo chính sách
Ngày 24/9 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) khởi động Đề án “Lắng nghe để kiến tạo”, đồng thời ký thỏa thuận hợp tác triển khai đề án với Tập đoàn TH.
Đề án được xây dựng nhằm thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao tại Thông báo số 394/TB-VPCP và Nghị quyết số 216/NQ-CP, hướng tới thiết lập cơ chế hiệu quả hơn để nắm bắt thực tiễn, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và góp phần cải thiện môi trường đầu tư.
Khác với những hoạt động đối thoại doanh nghiệp chủ yếu dừng ở ghi nhận kiến nghị, Đề án đặt mục tiêu theo dõi quá trình xử lý, tổng hợp những vấn đề có tính phổ biến, đồng thời tiếp nhận các đề xuất cải cách từ cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, dù môi trường kinh doanh thời gian qua đã có nhiều cải thiện, quá trình thực thi chính sách tại một số nơi vẫn tồn tại những điểm nghẽn. Những rào cản pháp lý, quy định chồng chéo hoặc thủ tục hành chính phức tạp có thể làm gia tăng chi phí và thời gian, thậm chí khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội đầu tư.
“Quá trình thực thi chính sách ở một số nơi, một số lúc vẫn còn những điểm nghẽn. Nhiều rào cản pháp lý, sự chồng chéo giữa các quy định, hay thủ tục hành chính rườm rà vẫn đang là ‘những gánh nặng vô hình’, làm tiêu hao chi phí, thời gian và làm lỡ nhịp cơ hội đầu tư của doanh nghiệp”,ông Hồ Sỹ Hùng nêu.
Từ thực tế đó, điểm đáng chú ý của Đề án là hướng tới hai sự chuyển đổi trong cách tiếp cận: từ “tháo gỡ khó khăn” sang “kiến tạo phát triển”, đồng thời từ “đối thoại” sang “hành động”.
Theo Chủ tịch VCCI, nếu tháo gỡ khó khăn chủ yếu nhằm giải quyết những vụ việc đã phát sinh thì kiến tạo phát triển đòi hỏi nhìn xa hơn, phát hiện những bất cập có tính hệ thống và điều chỉnh từ gốc.
“Tháo gỡ khó khăn là chữa bệnh, là giải quyết các vướng mắc vụ việc mang tính đơn lẻ. Nhưng kiến tạo phát triển là phòng bệnh, là xây dựng một hệ sinh thái thể chế lành mạnh, nơi chính sách được sinh ra từ hơi thở của thực tiễn, phục vụ cho sự phát triển dài hạn của thị trường”,ông Hồ Sỹ Hùng thông tin.
Theo thiết kế của Đề án, VCCI cùng Tổ công tác thường trực sẽ tiếp nhận phản ánh của doanh nghiệp, phân tích những điểm nghẽn và chuyển hóa thành kiến nghị cụ thể liên quan đến từng quy định, nghị định hoặc thông tư. Các vấn đề sau đó sẽ được tổng hợp, theo dõi và báo cáo tới các cơ quan có thẩm quyền.
Cùng với xử lý các vướng mắc hiện hữu, Đề án cũng dành một luồng công việc để tiếp nhận ý tưởng, sáng kiến thể chế từ doanh nghiệp và giới chuyên gia.
Đây được xem là điểm quan trọng bởi thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh thường giúp doanh nghiệp nhận diện rất sớm những quy định chưa phù hợp hoặc những khoảng trống chính sách phát sinh khi mô hình kinh doanh, công nghệ và thị trường thay đổi.
Đề án “Lắng nghe để kiến tạo” kỳ vọng tạo thêm một kênh tiếp nhận, theo dõi và xử lý những vướng mắc từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp thành đề xuất cải cách chính sách.
Để tiếng nói doanh nghiệp đi đến được khâu xử lý
Theo thông tin tại sự kiện, vấn đề thường được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là làm thế nào để kiến nghị sau đối thoại không chỉ được ghi nhận mà còn đi tới khâu xử lý cụ thể.
VCCI cho biết Tổ công tác của Đề án đã được hình thành và vận hành từ tháng 7/2026. Trong quá trình triển khai, tổ công tác sẽ kết hợp với mạng lưới chuyên gia kinh tế, pháp lý nhằm phân tích các kiến nghị, xác định những vấn đề có tính phổ biến và đề xuất phương án xử lý.
Theo đó, sự thành công của Đề án không thể chỉ dựa vào VCCI hay một doanh nghiệp đồng hành, mà phụ thuộc lớn vào sự phối hợp của các cơ quan hoạch định chính sách, các bộ, ngành cũng như chất lượng tư vấn của đội ngũ chuyên gia.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, VCCI sẽ điều hành Tổ công tác theo các nguyên tắc “Khách quan - Minh bạch - Chuyên nghiệp và Trách nhiệm tới cùng”.
Trong quá trình triển khai, Tập đoàn TH tham gia với tư cách đối tác đồng hành chiến lược, hỗ trợ nguồn lực cho hoạt động của Đề án.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH cho rằng, việc doanh nghiệp tham gia đóng góp ý kiến vào quá trình hoàn thiện thể chế là cần thiết trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân đang được đặt vào vị trí ngày càng quan trọng đối với tăng trưởng.
Tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt ra yêu cầu không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển mà còn cần mở rộng cơ chế để doanh nghiệp tham gia phản ánh những vấn đề từ thực tiễn.
“Doanh nghiệp không chỉ là người thụ hưởng chính sách, mà còn là người cùng kiến tạo chính sách. TH tham gia Đề án này không phải để nói tiếng nói riêng của TH, mà để góp phần xây dựng một cơ chế trong đó mọi doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ, đều có thể nói và đều được lắng nghe”,ông Ngô Minh Hải chia sẻ.
Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm tính khách quan trong quá trình tiếp nhận và lựa chọn vấn đề. Những kiến nghị được chuyển thành đề xuất chính sách cần xuất phát từ lợi ích chung của cộng đồng doanh nghiệp và môi trường kinh doanh, thay vì xử lý những lợi ích riêng lẻ.
Theo thiết kế của Đề án, hai trụ cột chính gồm tháo gỡ vướng mắc và kiến tạo phát triển. Với nhóm thứ nhất, tổ công tác sẽ theo dõi, đôn đốc quá trình giải quyết các rào cản pháp lý của doanh nghiệp. Với nhóm thứ hai, các sáng kiến từ doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia sẽ được nghiên cứu để hình thành những đề xuất hoàn thiện thể chế.
Ông Ngô Minh Hải cho rằng, nếu một điểm nghẽn thể chế mang tính phổ biến được xử lý, tác động có thể vượt ra ngoài phạm vi của một doanh nghiệp riêng lẻ.
“Một vướng mắc được giải quyết là một cơ hội kinh doanh được giữ lại. Một điểm nghẽn thể chế được tháo gỡ là hàng nghìn doanh nghiệp cùng được tiếp sức”, ông Ngô Minh Hải cho biết.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, khâu quan trọng nhất vẫn là khả năng chuyển phản ánh của doanh nghiệp thành những đề xuất đủ căn cứ, đúng thẩm quyền và có thể triển khai trên thực tế.
Đề án "Lắng nghe để kiến tạo" được xây dựng nhằm thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao tại Thông báo số 394/TB-VPCP và Nghị quyết số 216/NQ-CP. Đề án hiện thực hóa hai bước chuyển mà Thủ tướng và Chính phủ đã đặt ra: chuyển từ tư duy "tháo gỡ khó khăn" đơn thuần sang "kiến tạo phát triển", và chuyển từ "đối thoại" sang "hành động quyết liệt".
