Đầu năm 2026, Bộ Công Thương đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương do lãnh đạo Bộ làm Trưởng ban và Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo thể hiện quyết tâm cao trong việc xây dựng một nền văn hóa công vụ chuyên nghiệp, kiến tạo và lấy doanh nghiệp làm trung tâm.
Đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp dịch vụ logistics, ông Trần Chí Dũng - Ủy viên Thường vụ, Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Ban Chuyển đổi số và phát triển bền vững - Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận vận tải quốc tế ASEAN đã đánh giá cao động thái này.
Kỳ vọng nền công vụ đồng hành, minh bạch và đạt chuẩn quốc tế
- Bộ Công Thương đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ với mục tiêu gắn văn hóa công vụ với cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, ông kỳ vọng như thế nào về điều này?
Ông Trần Chí Dũng: Chúng tôi đánh giá rất cao hoạt động này cũng những nỗ lực của Bộ Công Thương trong phát triển văn hóa công vụ. Đây không chỉ là câu chuyện thay đổi tác phong làm việc, mà còn tác động trực tiếp đến dòng chảy hàng hóa và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Chúng tôi đặt kỳ vọng lớn vào sự thay đổi này ở 3 khía cạnh cốt lõi:
Đầu tiên là sự đồng hành thay vì cơ chế "xin - cho". Doanh nghiệp kỳ vọng một nền văn hóa công vụ cởi mở, nơi cán bộ công chức chủ động lắng nghe, tháo gỡ khó khăn và đồng hành cùng doanh nghiệp. Trên thực tế, chúng tôi nhận thấy cán bộ công chức Bộ Công Thương đã luôn duy trì được nét văn hóa công vụ chuyên nghiệp, gần gũi và đồng hành tích cực với doanh nghiệp từ hàng chục năm qua. Với sự chỉ đạo sâu sát, toàn diện như hiện nay, chúng tôi tin tưởng Bộ sẽ có những bước chuyển biến mạnh mẽ, tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.
Ông Trần Chí Dũng - Ủy viên Thường vụ, Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Ban Chuyển đổi số và phát triển bền vững - Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận vận tải quốc tế ASEAN. Ảnh: Đỗ Nga
Thứ hai, tốc độ và hiệu năng vượt trội nhờ chuyển đổi số. Khi văn hóa công vụ song hành cùng chuyển đổi số, tư duy xử lý thủ tục sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ quản lý đối tượng/xử lý sự vụ sang phục vụ chuẩn mực, toàn diện, nhanh chóng và chính xác. Việc triệt tiêu các quy trình giấy tờ, giảm thiểu sự can thiệp thủ công thông qua các hệ thống dịch vụ công trực tuyến, tự động hóa và liên tục cập nhật theo thời gian thực dựa trên nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống"... sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí tuân thủ và chi phí cơ hội. Trong ngành của chúng tôi, một giờ chậm trễ trong chuỗi dịch vụ logistics có thể làm đảo lộn cả một chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ ba, chuẩn hóa năng lực đội ngũ, tiệm cận quốc tế. Khi văn hóa công vụ được nâng tầm, tính chuyên nghiệp, trách nhiệm và đạo đức công vụ của cán bộ sẽ ngày càng hoàn thiện. Điều này đặc biệt quan trọng bởi Việt Nam đang hội nhập sâu rộng, đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước cũng phải có tư duy và năng lực quản trị hiện đại, linh hoạt để hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA).
- Một trong mục tiêu lớn của văn hóa công vụ ngành Công Thương là chuyển từ tư duy quản lý sang đồng hành-kiến tạo, theo ông, để làm được điều này điều cần và đủ là gì?
Ông Trần Chí Dũng:Ngành logistics và chuỗi cung ứng là một hệ thống vận động liên tục, kết nối đa bên, đa phương thức và mang tính quốc tế cao. Do đó, bất kỳ sự chậm trễ nào trong khâu thủ tục cũng sẽ tạo ra hiệu ứng domino gây thiệt hại cho toàn chuỗi. Để văn hóa công vụ thực sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang đồng hành-kiến tạo, chúng tôi kỳ vọng đội ngũ cán bộ ngành Công Thương sẽ tập trung thay đổi và đột phá ở 4 điểm mấu chốt.
Chuyển từ giải thích quy định sang hướng dẫn giải pháp. Khi doanh nghiệp gặp vướng mắc về thủ tục (như cấp C/O, giấy phép xuất nhập khẩu, kiểm tra chuyên ngành...), doanh nghiệp cần sự giải thích cặn kẽ, rõ ràng và quan trọng nhất là hướng dẫn lộ trình, giải pháp cụ thể để họ hoàn thiện hồ sơ đúng pháp luật một cách nhanh nhất.
Chuyển từ phối hợp thụ động sang tương tác chủ động và liên thông. Thủ tục ngành Công Thương thường liên quan mật thiết đến nhiều bộ ngành khác, chúng tôi mong muốn đội ngũ cán bộ ngành Công Thương phát huy vai trò chủ động, tăng cường cơ chế liên thông dữ liệu và phối hợp liên ngành. Khi có một chính sách mới hoặc một sự cố phát sinh, sự chủ động thông tin và hướng dẫn trước từ phía cơ quan quản lý sẽ giúp doanh nghiệp chuyển đổi trạng thái kinh doanh kịp thời, giảm thiểu tối đa rủi ro.
Số hóa quy trình một cách triệt để, có dự báo tác động và minh bạch hóa tiến độ. Tư duy phục vụ trong kỷ nguyên số phải được thể hiện qua việc giảm tối đa sự tiếp xúc trực tiếp không cần thiết giữa cán bộ và doanh nghiệp, chuyển hoàn toàn sang môi trường mạng. Đồng thời, các quy trình xử lý cần được cấu trúc rõ ràng, hiển thị trạng thái và tiến độ xử lý theo thời gian thực. Sự minh bạch này không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch giao nhận hàng hóa mà còn là thước đo chính xác nhất cho hiệu suất công vụ của từng cán bộ.
Phát huy tối đa vai trò chiến lược của Trung tâm Thông tin Bộ Công Thương. Trên thực tế, đây là một trung tâm dữ liệu siêu lớn, có tiềm năng phân tích, dự báo, hỗ trợ ra quyết định rất lớn cho cả cơ quan quản lý và các cấp quản trị điều hành doanh nghiệp. Chúng tôi kỳ vọng các sản phẩm thống kê, phân tích dữ liệu và báo cáo chuyên đề phục vụ doanh nghiệp sẽ ngày càng sẵn sàng và phổ biến hơn. Với sự hỗ trợ của công nghệ số, năng suất và hiệu quả làm việc của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức sẽ được giải phóng, từ đó phục vụ hiệu quả cho số đông doanh nghiệp.
Doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành
- Chuyển đổi số đang được ứng dụng mạnh trong mọi lĩnh vực, ngành Công Thương cần làm gì để các nền tảng số hỗ trợ thực hiện tốt hơn văn hóa công vụ, đồng hành tốt hơn với cộng đồng doanh nghiệp, thưa ông?
Ông Trần Chí Dũng:Chúng tôi thường chia sẻ trong ngành rằng, nếu chỉ mang một quy trình thủ công, rườm rà lên môi trường mạng thì đó chưa phải là chuyển đổi số, đó mới chỉ là số hóa hình thức, khó hiểu, khó làm. Một nền tảng số sẽ thực sự phát huy hiệu quả khi và chỉ khi nó đi liền với việc tái cấu trúc quy trình và thay đổi tư duy thực thi công vụ.
Để các nền tảng số của ngành Công Thương thực sự giúp rút ngắn thời gian, tăng minh bạch và kéo giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp, chúng tôi đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa để sơ duyệt hồ sơ. Nếu ngành Công Thương tiên phong ứng dụng AI để tự động quét, đối chiếu và sơ duyệt hồ sơ ngay khi doanh nghiệp nộp lên, hệ thống sẽ trả kết quả cảnh báo lỗi ngay lập tức để doanh nghiệp sửa. Cán bộ công chức sẽ chỉ tập trung vào khâu "phê duyệt cuối cùng" đối với các hồ sơ đã chuẩn hóa. Điều này sẽ giúp giảm tới 50 - 70% thời gian xử lý sự vụ.
Doanh nghiệp ngành logistics sẵn sàng đồng hành cùng ngành Công Thương xây dựng nền văn hóa công vụ chuyên nghiệp, kiến tạo. Ảnh: Nguyễn Nam
Xóa bỏ các “ốc đảo” dữ liệu thông qua kết nối liên thông kết quả. Chi phí logistics của Việt Nam vẫn cao một phần do sự phân mảnh trong quản lý. Một bộ hồ sơ xuất nhập khẩu thường phải nộp đi nộp lại ở nhiều đơn vị khác nhau. Dữ liệu sản phẩm và luân chuyển của nó cũng phân tán bao la… Ngành Công Thương cần đẩy mạnh cơ chế chia sẻ dữ liệu và công nhận kết quả lẫn nhau giữa các Cục, Vụ, Viện nội bộ và với các bộ ngành khác. Khi dữ liệu được liên thông dòng chảy trên các trục và nhánh hoặc lớp có tổ chức, doanh nghiệp chỉ cần nộp một lần, loại bỏ hoàn toàn các thủ tục lặp đi lặp lại.
Áp dụng cơ chế "luồng xanh tự động" dựa trên xếp hạng uy tín doanh nghiệp: Giống như ngành Hải quan có luồng xanh/vàng/đỏ, các thủ tục hành chính của Bộ Công Thương cũng nên áp dụng quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp logistics, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có lịch sử tuân thủ tốt, hồ sơ sạch nhiều năm cần được hệ thống tự động phê duyệt "luồng xanh" trong vòng vài phút, thay vì phải đợi quy trình thẩm định xếp hàng như các doanh nghiệp mới.
Nền tảng công nghệ chỉ là công cụ, quy trình thông minh và tư duy quản trị dựa trên dữ liệu mới là chìa khóa. Khi Bộ Công Thương tối ưu hóa được quy trình nội bộ trên không gian số, tốc độ thông hải sản phẩm sẽ tăng lên, dòng vốn xoay vòng nhanh hơn, và đó chính là cách trực tiếp nhất để cắt giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
- Ở góc độ doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam sẽ đồng hành ra sao để góp sức cùng Bộ Công Thương xây dựng nền văn hóa công vụ chuyên nghiệp?
Ông Trần Chí Dũng:Để xây dựng một nền văn hóa công vụ chuyên nghiệp, kiến tạo và lấy doanh nghiệp làm trung tâm, sự nỗ lực từ phía cơ quan quản lý nhà nước là chưa đủ, mà rất cần một cơ chế đối thoại, tương tác hai chiều chặt chẽ với doanh nghiệp. Với mạng lưới hội viên sâu rộng gồm các doanh nghiệp logistics hàng đầu cả nước, Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam xác định rõ vai trò là cầu nối vững chắc và sẵn sàng đồng hành cùng Bộ Công Thương thông qua những hành động cụ thể.
Theo đó, hiệp hội sẽ phát huy vai trò là đầu mối tiếp nhận, sàng lọc và phân loại các vướng mắc từ thực tiễn vận hành của doanh nghiệp. Thay vì các báo cáo định kỳ bằng văn bản giấy, chúng tôi hướng tới việc số hóa kênh tiếp nhận thông tin từ hội viên, tổng hợp dữ liệu một cách khoa học để kịp thời phản ánh tới các Cục, Vụ chức năng của Bộ Công Thương. Sự phản ánh kịp thời, có số liệu chứng minh cụ thể sẽ giúp Bộ nhận diện đúng các điểm nghẽn để xử lý ngay, tránh để vướng mắc nhỏ tích tụ thành bài toán khó.
Phối hợp chặt chẽ với Cục Xúc tiến thương mại, các Vụ Thị trường ngoài nước và hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, đồng hành cùng các chương trình “Go Global” để hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu tối ưu hóa chặng đường vận chuyển, mở rộng kênh phân phối, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và phát triển thị trường toàn cầu. Sự đồng hành này giúp gắn kết hữu cơ giữa giao thương và giao nhận, nâng cao năng lực cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ cho hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế.
Hợp tác phát triển và vận hành các nền tảng số theo mô hình mạng lưới cung ứng số. Đây là xu hướng tất yếu toàn cầu, Hiệp hội mong muốn cùng Bộ Công Thương thúc đẩy các nền tảng số không chỉ ở quy trình hành chính đơn lẻ, mà phải dịch chuyển sang mô hình mạng lưới kết nối đa bên, chia sẻ dữ liệu an toàn và tối ưu hóa nguồn lực toàn mạng lưới với 6 thành phần (hệ thống bán hàng đa kênh, nhà máy linh hoạt, nguồn cung thông minh, hỗ trợ kỹ thuật số, thực hiện đơn hàng “động” và trung tâm điều hành đồng bộ). Mô hình này sẽ giúp các doanh nghiệp logistics nội địa và khu vực liên thông như các nông trường, nhà máy, các kênh mua bán được kết nối thường xuyên và vận hành cực kỳ linh hoạt, tạo ra sức mạnh cộng hưởng lớn, đảm bảo sự cạnh tranh của cả hệ sinh thái số của mạng lưới.
Bằng kinh nghiệm thực tế và sự am hiểu về luật pháp, thông lệ quốc tế, Hiệp hội sẵn sàng tham gia đóng góp ý kiến, phản biện độc lập đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của ngành. Đồng thời, hiệp hội sẽ phối hợp tổ chức các chương trình đào tạo, chia sẻ chuyên đề về chuyển đổi số, logistics xanh, chuỗi cung ứng số, hành lang số minh bạch... để giúp người thực thi công vụ và người vận hành doanh nghiệp thấu hiểu nhau hơn, thúc đẩy tư duy dịch vụ thực chất, làm chủ thị trường toàn cầu.
Văn hóa công vụ tốt chính là một loại hạ tầng mềm quan trọng, yếu tố này nếu được tối ưu hóa tốt và vận hành trơn tru sẽ giúp giải phóng nguồn lực, tạo động lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp tăng tốc sản xuất, kinh doanh trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững.
Trân trọng cảm ơn ông!
