Đưa trí tuệ nhân tạo vào từng công đoạn sản xuất
Từ kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu, phát triển công nghệ tại Tập đoàn Apple (Mỹ), TS. Hồ Huy Thọ đang theo đuổi một mục tiêu mới: Đưa trí tuệ nhân tạo (AI) và robot thông minh vào các nhà máy sản xuất, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng và từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất hiện đại.
Sinh năm 1984 tại Đà Nẵng, từng là học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, TS. Hồ Huy Thọ đã có 11 năm làm việc tại Apple, đảm nhiệm vị trí quản lý cấp cao (Senior Manager), tham gia dẫn dắt các dự án ứng dụng học máy và thị giác máy tính trong xây dựng bản đồ số, kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Trước đó, ông tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Hệ thống Máy tính tại Đại học Adelaide (Australia) với bằng danh dự hạng nhất và nhận bằng tiến sĩ về thị giác máy tính tại Đại học Maryland, College Park (Mỹ), dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Rama Chellappa, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này.
Sau hành trình nghiên cứu và làm việc tại Mỹ, TS. Hồ Huy Thọ đồng sáng lập Agents2Agents (A2A), doanh nghiệp công nghệ có trụ sở tại Santa Clara, California, tập trung phát triển các giải pháp AI phục vụ robot và tự động hóa công nghiệp.
TS. Hồ Huy Thọ (thứ 4 trái sang), Giám đốc dự án ứng dụng học máy và thị giác máy tính trong kiểm soát chất lượng sản xuất cùng Nhóm dự án tại Apple trước đây.
Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Hồ Huy Thọ cho biết, một trong những thách thức lớn nhất khi ứng dụng AI vào sản xuất không phải là xây dựng mô hình ban đầu, mà là duy trì khả năng hoạt động chính xác, ổn định trong môi trường nhà máy liên tục thay đổi.
Khi doanh nghiệp thay đổi mẫu mã, nguyên liệu, ánh sáng hoặc bố trí dây chuyền, hệ thống AI có thể suy giảm độ chính xác. Để khắc phục, kỹ sư phải thu thập dữ liệu, huấn luyện và triển khai lại mô hình, quá trình có thể kéo dài nhiều tuần, làm tăng chi phí vận hành.
“Huấn luyện một mô hình AI không khó. Cái khó là giữ cho nó chạy đúng khi nhà máy thay đổi mỗi tuần. A2A làm phần việc đó”, TS. Hồ Huy Thọ chia sẻ.
Giải pháp A2A đang phát triển sử dụng các tác tử AI (AI agents) để tự động hóa quá trình phát hiện vấn đề, tạo dữ liệu mô phỏng, tối ưu, huấn luyện và cập nhật mô hình. Mục tiêu là giúp robot thích ứng nhanh hơn với điều kiện sản xuất thực tế, giảm sự phụ thuộc vào đội ngũ kỹ sư AI chuyên sâu.
Theo thông tin từ doanh nghiệp, A2A đã thử nghiệm tối ưu một số mô hình AI phục vụ robot, ghi nhận tốc độ xử lý tăng tới 5 lần trong những điều kiện kiểm thử nhất định. Đây là kết quả nghiên cứu đáng chú ý, song hiệu quả khi triển khai trong nhà máy còn phụ thuộc vào thiết bị, dây chuyền và yêu cầu của từng công đoạn.
Không dừng ở nhận diện hình ảnh hay kiểm tra chất lượng, công nghệ được định hướng ứng dụng vào những thao tác trực tiếp như gắp, xếp chi tiết, gấp sản phẩm may mặc, lắp ráp linh kiện điện tử và kiểm tra lỗi sản phẩm.
Đặc biệt, các công đoạn kiểm tra đường may, keo dán giày hoặc phân loại sản phẩm có thể trở thành những lĩnh vực ứng dụng phù hợp, bởi đây là các hoạt động đòi hỏi độ chính xác, tính lặp lại và khả năng kiểm soát chất lượng thường xuyên.
Cơ hội nâng tầm công nghiệp chế biến, chế tạo Việt Nam
Việc phát triển công nghệ AI cho robot công nghiệp đang mở ra những hướng tiếp cận mới đối với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo Việt Nam, nhất là dệt may, da giày, điện tử và công nghiệp hỗ trợ.
Đây đều là những ngành có quy mô sản xuất, xuất khẩu lớn, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu nhưng vẫn còn nhiều công đoạn phụ thuộc vào lao động thủ công.
Phòng nghiên cứu thí nghiệm robot của Công ty Agents2Agents (A2A) có trụ sở chính ở Santa Clara, California (Mỹ) với nhiều loại cánh tay robot khác nhau, và cameras để theo dõi hoạt động robot.
Theo TS. Hồ Huy Thọ, Việt Nam có lợi thế về lực lượng lao động, năng lực tổ chức sản xuất và kinh nghiệm tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị gia tăng, doanh nghiệp cần từng bước làm chủ công nghệ, nâng năng suất và tăng khả năng kiểm soát chất lượng.
“Việt Nam là công xưởng lớn của thế giới về giày dép, dệt may và điện tử, nhưng nhiều khâu vẫn làm thủ công, từ gấp, lắp ráp đến kiểm tra bằng mắt. Tôi đã làm AI cho kiểm soát chất lượng sản xuất nhiều năm. Giờ tôi muốn mang kinh nghiệm đó về quê nhà”, TS. Thọ bày tỏ.
Theo ông, ứng dụng robot thông minh không đơn thuần nhằm thay thế thao tác thủ công, mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao tính ổn định của dây chuyền, giảm sai lỗi, tiết kiệm nguyên liệu và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Đáng chú ý, hướng nghiên cứu này có nhiều điểm tương đồng với định hướng phát triển công nghệ chiến lược của Việt Nam như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ:Giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược; Quyết định số 2370/QĐ-BCT và Quyết định số 2371/QĐ-BCT của Bộ Công Thương phê duyệt các nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia...
Trong bối cảnh đó, những sáng kiến công nghệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài như TS. Hồ Huy Thọ có thể góp phần thúc đẩy kết nối tri thức quốc tế với nhu cầu đổi mới công nghệ trong nước.
Tại Phòng thí nghiệm, đội ngũ A2A đã thành công phát triển và kiểm thử robot trên nhiều mẫu cánh tay khác nhau, theo dõi từng thao tác qua hệ thống camera với mục tiêu là rút ngắn quá trình đưa một tác vụ robot từ ý tưởng đến vận hành thực tế trong nhà máy. Sản phẩm dự kiến sẽ được cung cấp rộng rãi cho thị trường dệt may tại Mỹ, châu á trong năm 2027.
Theo TS. Thọ, A2A đang bắt đầu tiếp cận, làm việc với doanh nghiệp Việt Nam để tìm kiếm cơ hội ứng dụng các giải pháp AI và robot công nghiệp. Công ty cũng dự kiến mở rộng cung cấp sản phẩm cho thị trường dệt may tại Mỹ và châu Á trong năm 2027.
Tuy nhiên, để công nghệ thực sự đi vào sản xuất, doanh nghiệp cần lựa chọn những công đoạn phù hợp, đánh giá hiệu quả đầu tư, khả năng tích hợp với dây chuyền hiện hữu và tổ chức đào tạo nhân lực vận hành.
Về dài hạn, TS. Hồ Huy Thọ kỳ vọng phát triển những hệ thống robot có khả năng tự phát hiện sai lệch, tự cải thiện mô hình AI và thích ứng với các tình huống sản xuất mới dưới sự giám sát của kỹ sư.
“Chúng tôi muốn nhà máy nào cũng có thể ứng dụng robot AI, kể cả khi không có đội ngũ kỹ sư AI chuyên trách. Với Việt Nam, đó là con đường đi từ gia công giá rẻ sang sản xuất thông minh”, TS. Thọ nhấn mạnh.
Tiến sĩ Hồ Huy Thọ (Tho Ho) và Giáo sư Saurabh Prasad được mời làm diễn giả cho Hội nghị về: Dùng nhiều tác nhân AI tự động (autonomous AI agents) để suy luận và xử lý ảnh và nhận diện. Thời gian tổ chức hội nghị vào ngày 4-5 tháng 1 năm 2027.
Từ những phòng thí nghiệm tại Thung lũng Silicon đến các dây chuyền sản xuất ở Việt Nam, hành trình đưa AI vào công nghiệp vẫn cần thêm thời gian, nguồn lực và những thử nghiệm thực tế. Nhưng hướng đi này cho thấy tiềm năng kết nối trí tuệ Việt Nam trên thế giới với yêu cầu hiện đại hóa nền sản xuất trong nước.
Khi công nghệ được chuyển hóa thành năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm động lực nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền công nghiệp tự chủ, hiện đại.