Chấn chỉnh tình trạng “báo hóa”
Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026, định hướng hoạt động 6 tháng cuối năm lĩnh vực thông tin điện tử, diễn ra chiều 24/6/2026, bà Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hà Nội cho biết, với sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội và các nền tảng số đã làm thay đổi sâu sắc các phương thức sản xuất, tiếp nhận và lan truyền thông tin trong xã hội. Không gian mạng đã trở thành môi trường sống thứ hai của người dân, đồng thời cũng là hạ tầng quan trọng phục vụ phát triển kinh tế số, xã hội số và công dân số.
Đối với Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, nơi tập trung đông đảo các cơ quan báo chí, doanh nghiệp công nghệ và người sử dụng Internet, yêu cầu bảo đảm môi trường thông tin lành mạnh, an toàn, tuân thủ pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Theo đó, trong thời gian qua, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với các hoạt động thông tin trên môi trường mạng, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và giữ gìn hình ảnh Thủ đô, phục vụ sự phát triển bền vững của xã hội.
Theo bà Nguyễn Thị Mai Hương, sau khi Bộ đẩy mạnh phân cấp thực hiện các thủ tục hành chính, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng đã nghiêm túc thực hiện các chỉ đạo này. Trong 6 tháng đầu năm 2026, chúng tôi đã tiếp nhận 31 hồ sơ về thủ tục hành chính liên quan tới các mạng xã hội cũng như cung cấp các hồ sơ về game.
Bà Hương cũng cho hay, thời gian qua, Sở đã đẩy mạnh việc từ chối cấp phép đối với các tên miền dễ gây hiểu lầm là tên miền của cơ quan báo chí. Ví dụ, những tên miền như V-Times hay Làm Đẹp TV… đã bị từ chối hồ sơ. Đặc biệt, đối với những tên miền trước đây đã cấp phép nhưng hiện dễ gây hiểu lầm và chuẩn bị hết thời hạn, Sở đã có thông báo các đơn vị và đề nghị khẩn trương chuyển sang tên miền mới.
Bên cạnh đó, về công tác rà soát, kiểm tra và chấn chỉnh tình trạng “báo hóa” trong thông tin điện tử tổng hợp đã được triển khai quyết liệt. Các đơn vị được yêu cầu thực hiện nghiêm túc quy định về trích dẫn nguồn tin, ghi rõ thời gian đăng tải, bảo đảm không gây nhầm lẫn với cơ quan báo chí và không đăng tải các nội dung mang tính chất phóng sự, điều tra trái quy định.
Sở còn thường xuyên rà soát các trang thông tin điện tử tổng hợp hết thời hạn hoạt động mà không còn đáp ứng điều kiện theo quy định để kiến nghị xử lý, thu hồi giấy phép; đồng thời chủ động từ chối cấp phép với những trang không đáp ứng yêu cầu.
Xuất hiện nhiều hình thức vi phạm mới
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Mai Hương cũng chỉ ra một số thách thức, khó khăn. Trước hết, tốc độ phát triển của môi trường số đang vượt khả năng quản lý truyền thống. Các hành vi vi phạm không còn tập trung trên các trang thông tin điện tử tổng hợp mà dịch chuyển mạnh sang mạng xã hội, các nền tảng video ngắn, livestream, hội nhóm cộng đồng và các nền tảng trao đổi thông tin điện tử riêng tư.
Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm xuất hiện nhiều hình thức vi phạm mới như tình trạng Deepfake, giả mạo hình ảnh, giọng nói của lãnh đạo cơ quan nhà nước hoặc người nổi tiếng nhằm phát tán thông tin sai lệch, lừa đảo, thậm chí thao túng dư luận.
"Tình trạng “báo hóa” tuy đã giảm trên các trang thông tin điện tử tổng hợp nhưng lại xuất hiện dưới hình thức mới thông qua các fanpage, hội nhóm cộng đồng, kênh TikTok, YouTube hoặc các tài khoản cá nhân có lượng người theo dõi lớn. Một số chủ thể lợi dụng thuật toán nền tảng để khai thác các nội dung giật gân, gây tranh cãi nhằm thu hút tương tác và doanh thu quảng cáo"- bà Nguyễn Thị Mai Hương nói.
Hoạt động quảng cáo, livestream bán hàng trên môi trường mạng ngày càng phát triển nhưng tồn tại nhiều vi phạm về quảng cáo sai sự thật, quảng cáo sản phẩm chưa được cấp phép, lợi dụng người nổi tiếng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, việc quản lý các nền tảng xuyên biên giới còn nhiều khó khăn: Máy chủ dữ liệu và chủ thể cung cấp dịch vụ đặt ngoài lãnh thổ Việt Nam; nhiều tài khoản dùng danh tính ảo hoặc thông tin giả; lượng nội dung phát sinh mỗi ngày rất lớn gây áp lực lớn đối với công tác giám sát.
Một trong những thực tế hiện nay, bà Hương nhận thấy khó khăn nhất đó là hoạt động trên mạng cũng như hoạt động ngoài đời sống thật. Các nguy cơ, các mâu thuẫn ở ngoài đời thực cũng bị đẩy lên trên mạng xã hội, hoặc từ những giao tiếp ở trên mạng xã hội bị đẩy thành những mâu thuẫn ở ngoài đời thực.
Điều này dẫn đến tình trạng các đơn thư tố giác lẫn nhau tăng lên rất lớn. Trong khi đó, hiện nay, với số lượng công chức còn mỏng nhưng tình trạng đơn thư tăng lên là một áp lực rất lớn đối với các cơ quan quản lý nhà nước về thông tin điện tử.
Tăng cường thanh tra, kiểm tra
Về giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bà Hương cho rằng, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý nhà nước, xây dựng hệ thống giám sát thông tin sử dụng AI để phát hiện sớm các nội dung vi phạm, cảnh báo xu hướng dư luận và phân tích dữ liệu phục vụ công tác quản lý.
Cùng với đó, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội, tài khoản vi phạm và kết quả xử lý nhằm phục vụ công tác phối hợp giữa Trung ương và địa phương.
Mặt khác, tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với các lĩnh vực nguy cơ vi phạm cao như quảng cáo trực tuyến, livestream bán hàng, bản quyền; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành giữa cơ quan quản lý thông tin điện tử với lực lượng công an, thuế, quản lý thị trường, cơ quan quản lý thương mại điện tử và quảng cáo nhằm xử lý toàn diện các hành vi vi phạm.
Phát huy vai trò của hệ thống báo chí truyền thông chính thống trong việc cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, kịp thời, chủ động lấp đầy khoảng trống thông tin, hạn chế phát sinh tin giả và thông tin sai sự thật.
Ngoài ra, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về kỹ năng giám sát thông tin số, điều tra số, phân tích dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới trong thực thi công vụ.
Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội kiến nghị với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu xây dựng hệ thống giám sát, cảnh báo và cơ sở dữ liệu dùng chung trên phạm vi toàn quốc về các tổ chức, doanh nghiệp, tài khoản vi phạm; tăng cường tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về AI, điều tra số, kỹ thuật giám sát nội dung cho cán bộ địa phương.
Đồng thời, nghiên cứu cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn với các nền tảng xuyên biên giới, yêu cầu thiết lập đầu mối đại diện pháp lý tại Việt Nam và nâng cao trách nhiệm thực hiện yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.
Bà Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác quản lý trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội và các hệ thống cung cấp thông tin xuyên biên giới vào Việt Nam không chỉ là nhiệm vụ quản lý chuyên ngành mà còn là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm chủ quyền số, an ninh thông tin và sự phát triển lành mạnh của xã hội.
