Đảm bảo nguồn cung giữa biến động
Sáu tháng đầu năm 2026 được đánh giá là giai đoạn thị trường xăng dầu thế giới có những diễn biến đặc biệt phức tạp, tác động trực tiếp đến hoạt động tạo nguồn, kinh doanh và điều hành thị trường trong nước.
Tại cuộc họp Tổ điều hành thị trường trong nước thường kỳ quý II/2026 sáng 7/7, đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nêu rõ, 6 tháng đầu năm, chưa khi nào giá dầu thế giới biến động mạnh như giai đoạn xảy ra xung đột tại Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran. Giá dầu tăng rất cao chỉ trong thời gian ngắn, vượt xa những biến động thông thường của thị trường. Không chỉ giá dầu tăng, hàng loạt chi phí liên quan như cước vận tải biển, phụ phí và các chi phí logistics cũng đồng loạt leo thang lên mức chưa từng có.
Những biến động này tạo sức ép rất lớn đối với công tác tạo nguồn của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Việc xây dựng kế hoạch nhập hàng, tổ chức nguồn cung cũng như điều hành kinh doanh đều gặp nhiều khó khăn khi giá cả thay đổi liên tục trong thời gian rất ngắn.
Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam cho biết, đến khoảng giữa tháng 4, thị trường mới bắt đầu có dấu hiệu ổn định hơn. Tuy nhiên, cũng giống như tốc độ tăng rất nhanh trước đó, giá dầu sau đó lại giảm rất mạnh. Chỉ trong khoảng ba ngày, giá dầu đã giảm khoảng 500 USD/tấn, tiếp tục gây áp lực rất lớn đối với công tác tạo nguồn và điều hành của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh nguồn cung trên thị trường quốc tế có thời điểm khan hiếm, đặc biệt là hoạt động vận tải biển gặp nhiều khó khăn, việc bảo đảm nguồn hàng cho thị trường trong nước trở thành nhiệm vụ không hề dễ dàng.
Tuy nhiên, đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam cũng đánh giá:“Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành liên quan, công tác điều hành thị trường xăng dầu đã được thực hiện hết sức linh hoạt và kịp thời. Theo đó, mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước, không để xảy ra tình trạng đứt gãy từ khâu tạo nguồn đến hệ thống phân phối. Đồng thời, các doanh nghiệp đầu mối và hệ thống phân phối trên toàn quốc được chỉ đạo chủ động duy trì nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng”.
Bên cạnh công tác điều hành nguồn cung, Chính phủ cũng triển khai nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm giảm áp lực cho thị trường. Các chính sách về thuế, phí, lệ phí, thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường cùng các công cụ điều hành giá đã góp phần bình ổn thị trường trong nước.
Theo đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, mặc dù giá nhiên liệu thế giới biến động rất mạnh nhưng giá xăng dầu trong nước vẫn ở mức thấp so với mặt bằng chung của nhiều quốc gia trong khu vực. Đây là kết quả của công tác điều hành linh hoạt, góp phần tích cực trong kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Một điểm nhấn khác trong 6 tháng đầu năm là việc triển khai Thông tư về kinh doanh nhiên liệu sinh học trên phạm vi toàn quốc. Theo đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, giai đoạn đầu triển khai, người tiêu dùng còn có tâm lý băn khoăn khi chuyển sang sử dụng loại nhiên liệu mới. Đây là phản ứng dễ hiểu trước sự thay đổi về sản phẩm.
Tuy nhiên, cùng với công tác truyền thông của Chính phủ, Bộ Công Thương và các bộ, ngành, đến nay tâm lý người tiêu dùng đã dần ổn định hơn. Sản lượng tiêu thụ nhiên liệu sinh học tiếp tục tăng trưởng so với thời điểm mới triển khai.
Đáng chú ý, theo hệ thống đường dây nóng, trung tâm chăm sóc khách hàng và phản ánh tại các cửa hàng xăng dầu, đến nay Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp nào phản ánh nhiên liệu sinh học ảnh hưởng đến chất lượng hay hoạt động của phương tiện. Phần lớn các ý kiến của khách hàng chỉ là những câu hỏi cần được hướng dẫn, giải đáp thêm trong quá trình sử dụng.
Hoàn thiện chính sách, chủ động ứng phó với những biến động của thị trường
Từ thực tiễn điều hành thị trường trong nửa đầu năm, đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam cho rằng đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Theo doanh nghiệp, quá trình xây dựng dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu đã trải qua nhiều lần lấy ý kiến. Những diễn biến thực tế của thị trường, đặc biệt trong thời gian xảy ra xung đột tại Trung Đông, là bài học quý để tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm cơ chế quản lý vừa chặt chẽ, vừa bám sát diễn biến thị trường.
Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam kiến nghị Bộ Công Thương sớm hoàn thiện, trình ban hành Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu và sửa đổi, bổ sung Thông tư số 32/2020/TT-BCT ngày 30/11/2020 của Bộ Công Thương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng theo hướng vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tăng tính linh hoạt trong điều hành khi thị trường xuất hiện các biến động lớn về nguồn cung và giá cả. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm tháo gỡ một số vướng mắc liên quan đến dự trữ quốc gia.
Theo đó, định mức kinh phí bảo quản hàng dự trữ quốc gia hiện được xây dựng từ nhiều năm trước, không còn phù hợp với chi phí thực tế. Trong khi Luật Dự trữ quốc gia sửa đổi đã có hiệu lực, doanh nghiệp đề nghị các bộ, ngành sớm ban hành định mức mới sát với điều kiện thị trường.
Đối với nhiên liệu sinh học, doanh nghiệp cho rằng mặc dù người tiêu dùng đã dần yên tâm hơn nhưng công tác truyền thông vẫn cần tiếp tục được đẩy mạnh. Việc cung cấp thông tin cần được thực hiện công khai, minh bạch, chính xác và đồng bộ trên các phương tiện truyền thông, đặc biệt hướng tới khu vực vùng sâu, vùng xa.
Đánh giá triển vọng thị trường trong 6 tháng cuối năm, đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam nhận định mặc dù tình hình đàm phán liên quan đến xung đột tại Trung Đông đã xuất hiện những tín hiệu tích cực nhưng thị trường vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Sau thời gian dài xảy ra xung đột, nhiều cơ sở hạ tầng và nhà máy bị ảnh hưởng sẽ cần thời gian để khôi phục. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia cũng sẽ phải bổ sung trở lại lượng dự trữ đã sử dụng. Vì vậy, nguồn cung và giá dầu thế giới sẽ tiếp tục phụ thuộc vào quyết định tăng sản lượng của các nước sản xuất dầu mỏ cũng như nhu cầu bổ sung dự trữ của các quốc gia.
Trong bối cảnh đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, tăng cường chỉ đạo để bảo đảm nguồn cung trong toàn hệ thống. Theo doanh nghiệp, nếu một số thương nhân đầu mối quy mô nhỏ không bảo đảm được nguồn cung theo kế hoạch, áp lực sẽ dồn lên các doanh nghiệp đầu mối lớn, ảnh hưởng đến mục tiêu bảo đảm nguồn cung chung cho thị trường.
Thực tiễn điều hành thị trường xăng dầu trong 6 tháng đầu năm cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, Bộ Công Thương, các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp đã góp phần giữ vững nguồn cung trong bối cảnh thị trường thế giới có nhiều biến động bất thường. Đây cũng là nền tảng để tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều hành, nâng cao năng lực ứng phó và bảo đảm ổn định thị trường xăng dầu trong những tháng cuối năm.
