Chuyển đổi số trong quản lý thị trường
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, hoạt động thương mại không còn bó hẹp ở các cửa hàng truyền thống mà ngày càng dịch chuyển lên các nền tảng số, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Điều này mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý nhà nước khi các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ ngày càng tinh vi và khó kiểm soát.
Hiện nay, Quản lý thị trường Thanh Hóa đã xây dựng số hóa dữ liệu nghiệp vụ, khai thác hiệu quả các phần mềm quản lý, hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung và các nền tảng giám sát hoạt động thương mại điện tử. Ảnh: Quốc Anh
Xác định chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý, Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động nghiệp vụ, từng bước hiện đại hóa phương thức quản lý, đáp ứng yêu cầu quản lý thị trường trong thời kỳ mới.
Trong đó, 5 nhiệm vụ trong giai đoạn chuyển đổi số là: chủ động giám sát, phòng ngừa vi phạm 24/7; tăng cường đấu tranh với hàng giả, gian lận thương mại trên môi trường số; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động quản lý thị trường; xây dựng lực lượng quản lý thị trường hiện đại, chuyên nghiệp; đồng thời nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu gắn với hiệu quả thực thi công vụ.
Đi vào thực tiễn, Quản lý thị trường Thanh Hóa đã xây dựng số hóa dữ liệu nghiệp vụ, khai thác hiệu quả các phần mềm quản lý, hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung và các nền tảng giám sát hoạt động thương mại điện tử.
Cán bộ Đội Quản lý thị trường số 1 làm việc tại cơ sở về nội dung website bán hàng nhưng không đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước theo quy định. Ảnh: Quốc Anh
Thay vì chủ yếu dựa vào kiểm tra trực tiếp như trước đây, lực lượng quản lý thị trường đã tăng cường phân tích dữ liệu, thu thập thông tin trên các sàn thương mại điện tử, website, mạng xã hội và các nền tảng bán hàng trực tuyến. Từ đó, xác định chính xác đối tượng, mặt hàng, địa bàn trọng điểm để tổ chức kiểm tra, xử lý đúng trọng tâm, hạn chế tình trạng kiểm tra dàn trải.
Mới đây, qua điều tra và bám sát các thông tin trên nền tảng thương mại điện tử, lực lượng chức năng Thanh Hoá vừa triệt phá thành công vụ sản xuất, buôn bán sản phẩm yến chưng giả mang nhãn hiệu “Mina Nest” và “Gold Nest”. Theo đó, Vũ Thùy Trang (sinh năm 1991, trú tại khu căn hộ Rivera Point, phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh) cùng các đối tượng sử dụng mạng xã hội để quảng cáo, livestream giới thiệu sản phẩm là yến chưng cao cấp với hàm lượng tổ yến lên tới 70%, đồng thời đưa ra nhiều thông tin không có thật về đơn vị sản xuất nhằm tạo lòng tin với người tiêu dùng.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn Chi cục đã kiểm tra 616 vụ, xử lý 487 vụ, chuyển cơ quan điều tra 16 vụ có dấu hiệu hình sự; tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 8,6 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tiêu hủy và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trên 8,2 tỷ đồng. Công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm về an toàn thực phẩm, thương mại điện tử và các mặt hàng kinh doanh tiếp tục được triển khai nhằm góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Lấy công nghệ làm “lá chắn”, dữ liệu làm nền tảng quản lý
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thông, ông Đinh Khánh Toàn - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa cho biết, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng các phần mềm hay thiết bị công nghệ, mà là quá trình thay đổi toàn diện phương thức quản lý và thực thi nhiệm vụ.
“Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, lực lượng quản lý thị trường phải thay đổi tư duy và phương thức hoạt động. Chúng tôi xác định lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy công nghệ làm công cụ để nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm ngay từ không gian mạng. Mục tiêu là xây dựng lực lượng quản lý thị trường hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, đáp ứng yêu cầu quản lý trong kỷ nguyên số”,ông Toàn thông tin.
Lực lượng Quản lý thị trường Thanh Hóa kiểm tra nguồn gốc xuất xứ hàng hóa tại cơ sở kinh doanh trên địa bàn. Ảnh: Quốc Anh
Theo ông Toàn, cùng với việc đầu tư hạ tầng công nghệ, đơn vị đặc biệt chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ có kỹ năng khai thác dữ liệu, sử dụng thành thạo các phần mềm nghiệp vụ và nâng cao năng lực nhận diện các phương thức vi phạm mới trên môi trường số. Ngoài ra, đơn vị cũng tăng cường phối hợp với lực lượng công an, hải quan, cơ quan thuế, các sở, ngành và chính quyền địa phương trong việc chia sẻ dữ liệu, trao đổi thông tin, hình thành mạng lưới kiểm soát liên thông từ khâu lưu thông đến tiêu thụ hàng hóa.
“Đối với lĩnh vực thương mại điện tử, chúng tôi tiếp tục triển khai các chuyên đề kiểm tra đối với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream bán hàng và các nền tảng trực tuyến khác. Đây là những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về hàng giả, hàng nhập lậu và hành vi trốn tránh nghĩa vụ thuế”,ông Toàn nhấn mạnh.
Ông Toàn cho biết thêm, song song với công tác kiểm tra, xử lý, lực lượng quản lý thị trường còn đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến doanh nghiệp và người dân; hướng dẫn các tổ chức, cá nhân kinh doanh chấp hành quy định pháp luật, đồng thời nâng cao nhận thức của người tiêu dùng trong việc nhận biết hàng thật, hàng giả và chủ động tố giác các hành vi vi phạm.
Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong công tác quản lý, giám sát thị trường. Mục tiêu là xây dựng lực lượng quản lý thị trường hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
