Chống buôn lậu là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị
Sáng 7/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hoàng Nhưỡng
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị, có điểm bắt đầu nhưng không có điểm kết thúc.
Các hành vi vi phạm luôn diễn biến phức tạp, do đó khi còn tồn tại buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, các cơ quan chức năng vẫn phải tiếp tục đấu tranh, nhất là trong bối cảnh Trung ương, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ đang yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác này. Đây là nhiệm vụ cần sự chung tay, vào cuộc của cả hệ thống chính trị mới có thể đạt hiệu quả.
Về kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, các bộ, ngành, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.685 vụ vi phạm, tăng 36,1% so với cùng kỳ năm 2025; tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647 tỷ đồng, tăng 49%.
Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, những kết quả trên đã góp phần nâng cao nhận thức của toàn xã hội, tăng cường tính răn đe, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời góp phần xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Chính phủ.
Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá, thời gian qua, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, khởi tố nhiều vụ án. Công tác đấu tranh trong lĩnh vực này được tập trung hơn, góp phần nhận được sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, các đối tác trong nước và quốc tế.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, các đối tác quốc tế, trong đó có cơ quan chức năng Hoa Kỳ đã đánh giá tích cực về những nỗ lực của Việt Nam trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và thực thi các cam kết liên quan.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn chưa thực sự vững chắc.
Tình trạng hàng hóa nhập lậu, giả mạo nguồn gốc xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp trong nội địa; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục xảy ra tại nhiều địa phương, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử với quy mô lớn, thời gian kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Bên cạnh đó, tình trạng mua bán trái phép hóa đơn, gian lận thuế, lợi dụng các điều kiện thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu để buôn lậu, gian lận thương mại chưa được phát hiện, xử lý triệt để, kịp thời.
Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, một số chỉ thị, công điện của Thủ tướng Chính phủ, kế hoạch, văn bản của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chưa được một số bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng triển khai nghiêm túc, hiệu quả. Trong đó, tổ chức thực hiện tại cơ sở là yếu tố rất quan trọng.
Chủ trương, cơ chế, chính sách cơ bản đã đầy đủ, kịp thời, nhưng việc tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở quyết định hiệu quả công tác này.
Về nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ, nhận thức, trách nhiệm của một số người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị và lực lượng chức năng đối với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chưa cao. Công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát, hậu kiểm ở một số nơi chưa thường xuyên, toàn diện; còn tình trạng nể nang, châm chước, thậm chí có trường hợp tiếp tay, bảo kê cho các hành vi vi phạm.
Hệ thống pháp luật cơ bản đã được hoàn thiện, từng bước được rà soát, nhưng một số quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn, điều kiện quản lý vẫn chưa được ban hành, cập nhật kịp thời, gây khó khăn cho công tác thực thi.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa còn chậm; sự phối hợp, trao đổi, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, lực lượng chưa thường xuyên, chưa kịp thời.
Năng lực, trình độ chuyên môn của một bộ phận cán bộ thực thi còn hạn chế, chưa đồng đều, nhất là trong các lĩnh vực mới như thương mại điện tử, bán hàng đa cấp, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nguồn lực, trang thiết bị phục vụ công tác đấu tranh còn chưa đáp ứng yêu cầu.
Tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó các lực lượng công an, quân đội, biên phòng, cảnh sát biển, quản lý thị trường, hải quan, thuế là lực lượng nòng cốt; đồng thời cần phát huy vai trò của nhân dân trong phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn vi phạm.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu trong thời gian tới, các bộ, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo 389, các địa phương cần tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Một là, tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; tập trung triển khai các Nghị quyết, Chỉ thị, Công điện liên quan đến công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Trong đó, tiếp tục thực hiện nghiêm Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, không chỉ khi có yêu cầu từ bên ngoài mà phải thực hiện thường xuyên, liên tục.
Hai là, các bộ, ngành, địa phương xây dựng chương trình, kế hoạch, giải pháp cụ thể, phù hợp với tình hình từng địa bàn; tập trung đấu tranh với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ ba; sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm theo hướng giao một cơ quan đầu mối quản lý xuyên suốt từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng.
Ba là, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin; xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan; nâng cao hiệu quả các đường dây nóng tiếp nhận, xử lý tin báo của nhân dân.
Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ của cán bộ thực thi nhiệm vụ; kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê cho hoạt động vi phạm.
Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích; xử lý nghiêm cán bộ vi phạm.
Năm là, Phó Trưởng ban, thành viên Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và Ban Chỉ đạo 389 các địa phương phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo theo lĩnh vực, ngành được phân công; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.
Sáu là, giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chủ động theo dõi tình hình, tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hoàn thiện quy chế tổ chức, hoạt động của Ban Chỉ đạo 389 và Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389.
Đồng thời, tham mưu triển khai các kế hoạch cao điểm, kế hoạch chuyên đề; phối hợp kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương; hoàn thiện hệ thống phần mềm báo cáo, bảo đảm kết nối từ Trung ương đến địa phương; tiếp tục đẩy mạnh truyền thông về chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.
