Nông dân Bình Hòa đổi cách làm để thích ứng thời tiết
Những năm gần đây, biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường và chi phí sản xuất tăng khiến nông dân không thể chỉ dựa vào cách làm cũ. Một số mô hình đang cho hiệu quả rõ như trồng chanh không hạt ứng dụng hệ thống tưới phun tự động bằng pin năng lượng mặt trời, trồng sầu riêng sử dụng hệ thống tưới phun tự động, trồng mít Thái theo hướng tiết kiệm nước.
Với cây sầu riêng, nước là yếu tố quyết định lớn đến khả năng ra hoa, đậu trái và chất lượng quả. Tại Bình Hòa, một chủ vườn đã đầu tư hệ thống tưới phun tự động cho hơn 1 ha sầu riêng nhà trồng, gồm 138 gốc Ri6 và Musang King. Việc đầu tư này nhằm giảm chi phí bơm tưới, chủ động nguồn nước và hạn chế rủi ro trong các giai đoạn cây cần chăm sóc kỹ.
Vụ thu hoạch vừa qua, vườn sầu riêng đạt năng suất khoảng 10 tấn. Giá bán dao động từ 35.000 - 90.000 đồng/kg tùy thời điểm và chất lượng trái. Sau khi trừ chi phí, người trồng thu lãi trên 100 triệu đồng.
Với người làm vườn, khoản lãi này không chỉ đến từ giá bán, mà còn từ cách chăm sóc có tính toán hơn. Sau thu hoạch, vườn cần được vệ sinh cỏ dại, xới đất quanh gốc, tỉa cành và bổ sung phân hữu cơ để cây phục hồi sau thời gian mang trái. Khi bước vào giai đoạn ra bông, đậu trái, cây phải được cung cấp đủ nước, phân bón và phòng trừ sâu bệnh kịp thời. Đặc biệt, việc tỉa trái hợp lý giúp cây không bị suy kiệt, đồng thời giữ năng suất cho các vụ sau.
Nếu thiếu nước, sầu riêng dễ bị rệp sáp, nấm bệnh tấn công; lá héo, rễ khô, bông và trái non có thể rụng hàng loạt. Vì vậy, hệ thống tưới phun tự động giúp người trồng chủ động hơn trong chăm sóc, nhất là vào những thời điểm thời tiết nắng nóng hoặc lượng mưa phân bố không đều.
Từ mô hình này, có thể thấy xu hướng mới trong sản xuất nông nghiệp ở Bình Hòa không phải chỉ là trồng cây có giá trị cao, mà là đầu tư kỹ thuật để cây trồng phát huy hiệu quả ổn định hơn. Khi nước tưới, phân bón và quy trình chăm sóc được kiểm soát tốt, người nông dân có thêm cơ sở để giảm rủi ro và nâng chất lượng nông sản.
Mở thêm hướng sinh kế từ vật nuôi giá trị
Không chỉ cây ăn trái, nhiều hộ ở Bình Hòa còn tìm hướng đi mới từ các mô hình chăn nuôi có giá trị kinh tế cao. Trong đó, nuôi hươu sinh sản và lấy nhung là một mô hình được quan tâm nhờ khả năng tận dụng thức ăn sẵn có, công chăm sóc không quá lớn và sản phẩm có giá trị cao.
Hươu trưởng thành từ khoảng 2 năm tuổi trở lên bắt đầu cho nhung. Thông thường, mỗi năm có thể khai thác nhung 2 lần, cách nhau khoảng 6 tháng. Ở giai đoạn đầu, mỗi con có thể cho khoảng 250 - 500 gram nhung. Khi hươu đạt 5 - 7 tuổi trở lên, sản lượng nhung tăng theo thể trạng và nguồn giống, có thể đạt từ 1 kg đến hơn 3 kg.
Để hươu sinh trưởng tốt và cho nhung chất lượng, người nuôi cần chọn con giống khỏe, xây dựng chuồng trại thoáng mát, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và thực hiện cắt nhung đúng kỹ thuật. Từ khi nhung bắt đầu nhú đến thời điểm thu hoạch thường khoảng 50 ngày. Sau khi cắt, hươu cần được xử lý vết thương cẩn thận, nghỉ ngơi, uống nước sạch và bổ sung thức ăn giàu dinh dưỡng để nhanh phục hồi.
Điểm phù hợp của mô hình này là người nuôi có thể kết hợp sinh sản, bán con giống và khai thác nhung, thay vì chỉ phụ thuộc vào một nguồn thu. Nếu tổ chức tốt khâu kỹ thuật và đầu ra, nuôi hươu có thể trở thành lựa chọn sinh kế bổ sung cho nông hộ, nhất là những gia đình có điều kiện chuồng trại và nguồn thức ăn xanh tại chỗ.
Bên cạnh nuôi hươu, các mô hình nuôi cá lóc kết hợp làm khô, nuôi ếch giống và ếch thương phẩm cũng cho thấy người dân Bình Hòa đang đa dạng hóa sản xuất. Đây là cách giảm rủi ro khi thị trường một loại cây trồng hoặc vật nuôi biến động, đồng thời tận dụng tốt hơn lao động, mặt nước, đất vườn và kinh nghiệm của từng hộ.
Từ thực tế tại Bình Hòa, có thể thấy mô hình nông dân hiện nay đang chuyển dần từ “làm theo thói quen” sang “làm có kỹ thuật”. Hệ thống tưới tự động, năng lượng mặt trời, chăm sóc hữu cơ, chọn giống phù hợp và chăn nuôi theo quy trình đang giúp người dân thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu. Khi kỹ thuật được đưa vào từng khu vườn, chuồng nuôi, người nông dân có thêm cơ hội nâng thu nhập trên chính diện tích sản xuất của mình.
