Bản làng trong đêm và ánh sáng đầu tiên
Là phóng viên thường trú tại Lai Châu, tôi có cơ hội đặt chân đến nhiều vùng đất xa xôi biên giới, nơi những bản làng nằm cheo leo bên sườn núi, nơi cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Và với tôi, mỗi chuyến đi là một câu chuyện, mỗi con đường là một trải nghiệm, mỗi con người tôi gặp đều để lại những dấu ấn không dễ phai mờ.
Phóng viên Thu Thủy, Báo Công Thương chụp ảnh lưu niệm sau chuyến tác nghiệp tại bản Là Si cùng đồng nghiệp và các chiến sĩ Đồn Biên phòng Thu Lũm, tỉnh Lai Châu.
Những chuyến vào rừng biên giới cùng bà con hay lực lượng biên phòng là một thử thách và kỷ niệm đẹp với tôi. Vắt rừng, ruồi vàng, bọ chó… để lại trên cơ thể không ít vết thương, giờ đã thành sẹo. Trong rất nhiều kỷ niệm của nghề báo, chuyến tác nghiệp tại bản Là Si, xã Thu Lũm, tỉnh Lai Châu là một ký ức tôi không thể nào quên. Bản nằm cách trung tâm tỉnh hơn 300km đường đèo dốc. Trước chuyến đi ấy, tôi từng nghe đồng nghiệp Vương Trang, Báo và Phát thanh, truyền hình Lai Châu nhắc vui:“Ruồi vàng, bọ chó, gió Than Uyên”.Khi ấy tôi chưa hiểu hết ý nghĩa của câu nói đó, cho đến khi thực sự đặt chân vào vùng đất biên cương xa xôi này.
Hôm đó là một ngày giữa tháng 3 năm 2026. Từ sáng sớm, tôi cùng đồng nghiệp Nguyễn Oanh, phóng viên thường trú Thông tấn xã Việt Nam tại Lai Châu lên đường. Khi đến Đồn Biên phòng Thu Lũm thì trời đã ngả chiều. Nghe tin buổi tối bà con trong bản được xem phim vì vừa có điện lưới quốc gia, chúng tôi quyết định tiếp tục hành trình.
Từ trung tâm xã vào bản gần 70km đường rừng. Đến nơi thì màn đêm đã buông xuống. Chiếc xe của các anh biên phòng phải dừng lại giữa rừng già vì con đường phía trước quá hẹp. Chúng tôi cuốc bộ, mang theo máy ảnh, máy quay và hành lý lỉnh kỉnh, men theo ánh đèn pin của những người lính biên phòng. Giữa màn đêm đặc quánh của núi rừng, những đốm sáng nhỏ bất ngờ hiện ra phía xa. Khoảnh khắc ấy khiến tôi lặng người bởi những mái nhà đơn sơ của bản Là Si hiện lên trong ánh sáng điện ấm áp. Với nhiều người ở miền xuôi, điện là điều bình thường nhưng với người dân nơi đây, đó là giấc mơ kéo dài suốt nhiều năm.
Bản Là Si chỉ có vài chục hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc La Hủ. Trước đây, nơi này gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Không sóng điện thoại, không internet, đường đi khó khăn. Bóng tối bao trùm bản làng mỗi khi mặt trời khuất núi. Tôi còn nhớ gương mặt rạng rỡ của người dân khi kể về ngày điện sáng - "là thứ ánh sáng thắp lên hy vọng cho cuộc sống bắt đầu đổi thay".Những nụ cười mộc mạc, những ánh mắt lấp lánh niềm vui khiến người làm báo như tôi cảm thấy mọi vất vả của hành trình dài đều trở nên xứng đáng. Có điện, trẻ em có thêm thời gian học bài. Người lớn có thể làm việc buổi tối. Những bữa cơm gia đình trở nên ấm cúng hơn. Ánh sáng ấy không chỉ xua tan bóng tối của núi rừng mà còn mở ra hy vọng về một cuộc sống mới.
Những người thắp niềm tin nơi biên cương
Trong hành trình ấy, điều khiến tôi xúc động nhất không chỉ là niềm vui của người dân mà còn là câu chuyện phía sau những bóng điện vừa được thắp sáng. Ít ai biết rằng để đưa điện đến bản Là Si, những cán bộ ngành điện và các chiến sĩ biên phòng đã trải qua nhiều tháng trời vượt núi, băng rừng, mở đường, vận chuyển từng thiết bị giữa địa hình hiểm trở.
Những người lính biên phòng nơi đây không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới. Họ còn là những người bạn, người thầy của đồng bào. Họ cùng ăn, cùng ở, cùng lao động với dân. Họ hướng dẫn bà con cách làm ăn, vận động định canh định cư, đưa trẻ đến trường, giúp người dân thay đổi nhận thức và từng bước vươn lên thoát nghèo. Tôi nhớ hình ảnh các anh biên phòng ngồi giữa sân bản, kiên nhẫn giải thích cho bà con về pháp luật, về cách phát triển kinh tế gia đình. Tôi nhớ những buổi chiếu phim lưu động giữa núi rừng, khi cả bản quây quần bên màn hình nhỏ để xem những thước phim tuyên truyền. Trong ánh điện mới có, tiếng cười nói của trẻ nhỏ vang lên giữa đêm biên giới nghe thật ấm áp.
Những người công nhân điện lực cũng để lại trong tôi sự khâm phục đặc biệt. Họ dựng lán giữa rừng, sống nhiều tháng trong điều kiện thiếu thốn. Có người bị ruồi vàng đốt đến nhiễm trùng, có người phải đi bộ hàng chục cây số mới bắt được sóng điện thoại để liên lạc với gia đình. Nhưng không ai bỏ cuộc. Bởi họ hiểu rằng, ở cuối hành trình ấy là niềm vui của bà con nơi bản xa.
Đêm ấy, tôi ngủ lại bản Là Si. Bữa cơm tối chỉ có rau rừng, chút thức ăn giản dị nhưng đầy tình cảm. Tôi nằm nghe tiếng gió núi thổi qua mái nhà, nghĩ về những đổi thay đang hiện hữu nơi vùng biên giới này. Con đường phía trước chắc chắn vẫn còn nhiều khó khăn nhưng điều quan trọng nhất là niềm tin đã được thắp lên...
Nhiều năm làm báo nơi miền biên viễn, tôi nhận ra rằng phần thưởng lớn nhất của nghề chính là được chứng kiến sự đổi thay từng ngày của những vùng đất mình từng đi qua. Đó là khi một bản làng có điện sau nhiều năm chờ đợi, những đứa trẻ dân tộc thiểu số được đến trường đầy đủ hơn, người dân biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để cải thiện cuộc sống. Và đó cũng là khi người làm báo hiểu rằng những trang viết của mình, dù nhỏ bé, vẫn có thể góp phần lan tỏa những câu chuyện đẹp, những tấm gương bình dị nhưng đầy nghị lực nơi biên cương Tổ quốc.
