Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cao nhất thay đổi ra sao?
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng. Theo Luật bảo hiểm xã hội 2024, trong giai đoạn chưa bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng lương cơ sở. Vì vậy, khi mức nền này tăng, trần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cũng thay đổi theo.
Luật quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Như vậy, từ ngày 1/7/2026, mức tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất là 2,53 triệu đồng/tháng, còn mức cao nhất là 50,6 triệu đồng/tháng.
Sau ít nhất 12 tháng thực hiện đóng theo tiền lương làm căn cứ đã lựa chọn, người lao động được lựa chọn lại mức tiền lương làm căn cứ đóng theo quy định.
Nếu xét theo tỷ lệ phần trăm trên thu nhập, phần lớn người lao động làm việc tại doanh nghiệp chỉ phải trích 8% tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Phần còn lại do người sử dụng lao động đóng theo quy định.
Tuy nhiên, Luật bảo hiểm xã hội 2024 mở rộng diện tham gia bắt buộc đối với một số nhóm đặc thù phải tự đóng với tỷ lệ cao hơn do không có người sử dụng lao động đóng cùng.
Trong đó, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và người quản lý doanh nghiệp, người điều hành hợp tác xã không hưởng lương là nhóm mới được bổ sung vào diện bắt buộc. Do không có đơn vị sử dụng lao động cùng tham gia đóng, nhóm này phải đóng tổng cộng 25%, gồm 3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất.
Một nhóm khác là người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và vợ hoặc chồng của thành viên cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được hưởng sinh hoạt phí. Nhóm này phải tự đóng 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Trường hợp đã đóng theo quy định tại nước ngoài theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên thì không phải đóng trùng tại Việt Nam.
Như vậy, nếu xét theo tỷ lệ phần trăm, chủ hộ kinh doanh và người quản lý doanh nghiệp, điều hành hợp tác xã không hưởng lương là nhóm có tỷ lệ đóng cao nhất, với mức 25%.
Nhóm thu nhập cao có thể đóng số tiền lớn nhất
Nếu xét theo số tiền thực tế, nhóm có thu nhập cao đạt trần 20 lần mức tham chiếu sẽ là nhóm đóng nhiều tiền nhất.
Các nhóm có thể áp dụng trần tiền lương làm căn cứ đóng cao nhất gồm người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; vợ hoặc chồng không hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi công tác nhiệm kỳ cùng thành viên cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh; người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
Ngoài ra, thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên, cùng các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nhưng không hưởng tiền lương cũng thuộc nhóm được quy định.
Với mức tham chiếu 2,53 triệu đồng/tháng, trần tiền lương làm căn cứ đóng từ ngày 1/7/2026 là 50,6 triệu đồng/tháng. Đây là mức làm căn cứ để xác định số tiền đóng tối đa, tùy theo tỷ lệ áp dụng với từng nhóm đối tượng.
Có thể thấy, việc tăng lương cơ sở không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập khu vực công, mà còn tác động đến căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Người lao động, chủ hộ kinh doanh và nhóm quản lý không hưởng lương cần theo dõi kỹ quy định mới để chủ động tính toán nghĩa vụ đóng trong thời gian tới.
