Đồng bộ tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả
Một trong những cách làm nổi bật của Nghệ An là thực hiện đồng bộ tổ chức bộ máy tại UBND cấp xã. Trong giai đoạn đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chỉ có 122 xã, phường được hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính tổ chức các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã, trong khi 8 xã không thực hiện sáp nhập chưa áp dụng mô hình này. Qua quá trình vận hành thực tiễn, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã thống nhất chủ trương thành lập đồng bộ các phòng chuyên môn tại toàn bộ xã, phường trên địa bàn.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: Việc thống nhất mô hình tổ chức đã tạo thuận lợi trong phân công nhiệm vụ, hướng dẫn chuyên môn và phối hợp xử lý công việc giữa các địa phương; đồng thời hạn chế sự chênh lệch về cơ cấu tổ chức giữa các đơn vị hành chính cùng cấp. Đây cũng là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, Nghệ An cũng là một trong những địa phương đi đầu trong việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đối với công tác quản lý biên chế và sử dụng công chức tại cấp xã.
Theo đó, cấp xã được chủ động điều chỉnh, bố trí biên chế nội bộ; sắp xếp, điều động cán bộ, công chức giữa các khối đảng, đoàn thể và chính quyền; đồng thời thực hiện một số nội dung quản lý cán bộ thuộc thẩm quyền.
Việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho cơ sở đã giúp các địa phương chủ động bố trí nhân lực phù hợp với yêu cầu thực tiễn, giải quyết nhanh các vấn đề phát sinh sau sắp xếp đơn vị hành chính. Trong bối cảnh toàn tỉnh có số lượng đơn vị hành chính cấp xã lớn, nhu cầu điều động, sắp xếp cán bộ diễn ra thường xuyên, cách làm này góp phần giảm đáng kể áp lực công việc cho cấp tỉnh.
Trong khi đó, cấp tỉnh tập trung thực hiện chức năng định hướng, kiểm tra, giám sát và xử lý các vấn đề phức tạp, liên ngành. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, hướng tới xây dựng chính quyền cơ sở chủ động, linh hoạt và chịu trách nhiệm cao hơn trong thực thi nhiệm vụ.
Chú trọng từng cách làm hay
Điểm nhấn nổi bật trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Nghệ An là sự xuất hiện của mô hình “Hỗ trợ người dân ngoài giờ hành chính và đối tượng yếu thế”.
Tại nhiều địa phương, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã không chỉ làm việc trong giờ hành chính mà còn tổ chức hỗ trợ giải quyết thủ tục vào buổi tối, ngày nghỉ hoặc cuối tuần. Nhiều nơi còn cử cán bộ đến tận thôn, bản, khu dân cư hoặc đến nhà người dân để hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính.
Đối tượng được ưu tiên hỗ trợ là người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn, người sinh sống ở vùng sâu, vùng xa hoặc hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ. Các thủ tục được hỗ trợ tập trung vào những nhu cầu thiết thực như xác nhận giấy tờ, chứng thực hồ sơ, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, nhận lương hưu, trợ cấp xã hội, kê khai hồ sơ và hoàn thiện các thủ tục hành chính thiết yếu.
Mô hình này đã góp phần giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân, đặc biệt ở các địa bàn miền núi rộng lớn của Nghệ An. Hình ảnh người cán bộ tận tình hướng dẫn, hỗ trợ người dân ngoài giờ hành chính đã tạo nên sự gần gũi, thân thiện, củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền cơ sở.
Trong tiến trình xây dựng chính quyền số, mô hình “Bình dân học vụ số” đang trở thành một điểm sáng tại nhiều địa phương của Nghệ An. Với sự tham gia nòng cốt của Đoàn Thanh niên, các tổ chức đoàn thể và Tổ công nghệ số cộng đồng, mô hình tập trung hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số và dịch vụ số thiết yếu trong đời sống hằng ngày.
Từ việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, định danh điện tử, tra cứu hồ sơ đến các kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, người dân được hướng dẫn trực tiếp bằng những phương pháp dễ hiểu, dễ tiếp cận. Đặc biệt, tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ còn hạn chế, các tổ công nghệ số cộng đồng đã trở thành cầu nối giúp người dân từng bước làm quen với môi trường số.
Lãnh đạo Ủy ban MTTQ tỉnh và các sở: Khoa học và Công nghệ, Nội vụ, Giáo dục và Đào tạo, Dân tộc và Tôn giáo ký cam kết thực hiện Phong trào "Bình dân học vụ số". Ảnh: Thành Duy
Một mô hình sáng tạo khác là “Khoa giáo hướng về cơ sở” gắn với “Số hóa nghiệp vụ” do Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy triển khai. Với mô hình này, thay vì theo dõi gián tiếp như trước đây, cán bộ khoa giáo tăng cường bám sát địa bàn, trực tiếp nắm bắt tình hình tại các xã, phường sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đồng thời, các nhóm chuyên trách liên ngành trên nền tảng số được thành lập để kết nối thông tin giữa cấp tỉnh với cơ sở. Cách làm này giúp rút ngắn thời gian xử lý thông tin, nâng cao hiệu quả phối hợp, tăng khả năng phát hiện và xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Cùng với đó, mô hình APP “Ứng dụng Mặt trận số” được một số địa phương triển khai nhằm tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Thông qua nền tảng số, các đoàn viên, hội viên và người dân có thể gửi ý kiến một cách nhanh chóng, thuận tiện. Những phản ánh từ cơ sở được tổng hợp kịp thời để chuyển đến cấp ủy, chính quyền xem xét, giải quyết.
Song song với việc triển khai các mô hình mới, Nghệ An đặc biệt chú trọng công tác kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả. Thường trực Tỉnh ủy đã trực tiếp làm việc với 130/130 xã, phường trên địa bàn để nắm tình hình và chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập 27 đoàn giám sát, UBND tỉnh thành lập 4 tổ công tác kiểm tra thực tế tại các địa phương. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhiều khó khăn đã được xử lý ngay từ cơ sở, giúp bộ máy hoạt động ổn định, thông suốt và hiệu quả.
Thường trực Tỉnh ủy Nghệ An đã trực tiếp làm việc với các xã, phường để nắm tình hình và chỉ đạo tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc. Ảnh: Phạm Bằng
Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Nghệ An Hoàng Nghĩa Hiếu, sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Nghệ An đã cơ bản đạt được các mục tiêu đề ra. Bộ máy được tinh gọn hơn, giảm tầng nấc trung gian; chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp được phân định rõ hơn; vai trò, trách nhiệm và tính chủ động của cấp xã ngày càng được nâng cao.
"Dù vẫn còn những khó khăn về khối lượng công việc, nguồn nhân lực và hạ tầng số, song những kết quả bước đầu đã khẳng định hướng đi đúng đắn của Nghệ An trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy và xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân", Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Nghệ An Hoàng Nghĩa Hiếu nói.
Từ những mô hình hiệu quả đang được triển khai, Nghệ An có những kinh nghiệm để hoàn thiện chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, gần dân và vì dân.
