Nghệ An sau 1 năm sáp nhập hành chính
Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Nghệ An bước đầu ghi nhận những chuyển biến trong tổ chức bộ máy, công tác cán bộ, cải cách hành chính và phương thức quản trị địa phương.
Tỉnh xác định việc sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ nhằm giảm đầu mối, giảm biên chế, mà trọng tâm là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ. Cùng với đó, việc phân cấp, phân quyền được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực, góp phần nâng cao tính chủ động của cơ sở.
Nghệ An đã tổ chức thực hiện các quy định mới của Trung ương đối với 133 nhiệm vụ và 92 thủ tục hành chính được phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương 2 cấp.
Song song với sắp xếp tổ chức bộ máy, tỉnh tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành đồng bộ các quy định về phân cấp quản lý cán bộ, tiêu chuẩn chức danh, đánh giá cán bộ, quản lý tiền lương và thực hiện chế độ, chính sách.
Nhiều nội dung trước đây do cấp trên trực tiếp thực hiện nay được giao cho cấp xã chủ động triển khai theo hướng “giao quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát”. Đây là bước chuyển trong tư duy quản trị địa phương theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn.
Tổ chức bộ máy các cấp trên địa bàn tỉnh Nghệ An cũng được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Ở cấp xã, Nghệ An thực hiện một trong những cuộc sắp xếp đơn vị hành chính lớn nhất từ trước đến nay. Từ 412 đơn vị hành chính cấp xã gồm xã, phường, thị trấn, tỉnh đã sắp xếp còn 130 đơn vị hành chính cấp xã mới, giảm 282 đơn vị, tương ứng tỷ lệ giảm 68,45%.
Sau sắp xếp, 130/130 xã, phường đã thành lập đầy đủ các phòng chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trung tâm Cung ứng dịch vụ công theo quy định. Các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở được kiện toàn đồng bộ, bảo đảm vai trò lãnh đạo của cấp ủy, hiệu lực quản lý của chính quyền và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội.
Một trong những chuyển biến rõ nét sau sắp xếp là hiệu quả cải cách hành chính và chất lượng phục vụ người dân từng bước được nâng lên. Hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã bước đầu phát huy hiệu quả tích cực; việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện tập trung, công khai, minh bạch hơn.
Hoàn thành đề án sắp xếp khối, xóm tại 130 xã, phường
Hiện nay, toàn bộ 130 xã, phường trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã hoàn thành việc xây dựng đề án sắp xếp khối, xóm, lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua.
Theo phương án, sau sắp xếp, toàn tỉnh giảm từ 3.797 khối, xóm xuống còn 2.026 đơn vị, gồm 266 khối và 1.760 xóm. Như vậy, Nghệ An giảm 1.771 khối, xóm so với trước.
Trong số 2.026 khối, xóm sau sắp xếp, có 1.598 khối, xóm đạt tiêu chuẩn theo quy định, chiếm 78,87%. Còn 428 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn, chủ yếu do yếu tố đặc thù hoặc đã sắp xếp nhưng chưa đủ điều kiện theo quy định.
Về quy mô sắp xếp, toàn tỉnh có 1 khối được hình thành từ 7 khối; 2 khối được sắp xếp từ 6 khối; 5 khối được sắp xếp từ 5 khối; 42 khối, xóm được sắp xếp từ 4 khối, xóm; 418 khối, xóm được sắp xếp từ 3 khối, xóm; và 1.069 khối, xóm được sắp xếp từ 2 khối, xóm.
Đến ngày 29/6/2026, toàn bộ 130 xã, phường đã hoàn thành việc xây dựng đề án, lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND cùng cấp thông qua theo đúng kế hoạch.
Không chỉ bảo đảm đúng quy trình, các địa phương tại Nghệ An cũng quan tâm đến việc lựa chọn tên gọi sau sắp xếp nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa và truyền thống của từng địa bàn.
Theo thống kê, toàn tỉnh có 69 khối, xóm đạt tiêu chuẩn nhưng thực hiện đổi tên; 171 khối, xóm được đặt theo số thứ tự. Các khối, xóm còn lại sử dụng tên gọi của một trong các khối, xóm trước khi sắp xếp, tên gọi truyền thống của làng cũ trước đây hoặc tên gọi mới theo tên xã cũ, địa danh khác gắn với lịch sử hình thành và phát triển của cộng đồng dân cư.
Tại xã Nam Đàn, sau sắp xếp, 23 xóm được tổ chức lại còn 11 xóm mới. Theo ông Hoàng Nghĩa Hùng, Chủ tịch UBND xã Nam Đàn, ngay từ khi xây dựng đề án, cấp ủy, chính quyền địa phương đã nghiên cứu lịch sử Đảng bộ qua các thời kỳ, tham khảo ý kiến các đồng chí nguyên lãnh đạo huyện cũ, lãnh đạo địa phương, cán bộ lão thành, cấp ủy các chi bộ và Nhân dân để lựa chọn phương án đặt tên phù hợp.
Theo đó, mỗi địa danh của các xã cũ trước đây đều được lựa chọn đặt tên cho một xóm mới, gồm Nam Thanh, Nam Nghĩa, Nam Thái, Nam Hưng. Bên cạnh đó, địa phương cũng chọn các tên là địa danh lịch sử giàu truyền thống cách mạng và tên của một số hợp tác xã có truyền thống trên địa bàn trong giai đoạn 1950 - 1986. Kết quả lấy ý kiến cử tri cho thấy tỷ lệ đồng thuận đối với phương án sắp xếp và tên gọi mới đạt 99,6%.
Hiện các xã, phường đang khẩn trương hoàn thiện phương án bố trí nhân sự, đồng thời giải quyết đầy đủ chế độ, chính sách đối với những người nghỉ công tác, bảo đảm hoàn thành đồng bộ trước ngày 30/6.
Việc hoàn thành sắp xếp khối, xóm đúng tiến độ là cơ sở để Nghệ An tiếp tục kiện toàn hệ thống chính trị ở cơ sở theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
