Quân đội Mỹ vừa trao cho Antares, startup về hạt nhân có trụ sở tại California, hợp đồng Strategic Breakthrough trị giá 161 triệu USD nhằm thúc đẩy phát triển thiết kế lò phản ứng hạt nhân dành cho tàu vũ trụ. Theo Antares, đây là hợp đồng lớn nhất từ trước đến nay của Bộ Quốc phòng Mỹ tập trung riêng vào lĩnh vực điện hạt nhân trong không gian.
Hợp đồng bao gồm hai hạng mục có liên quan. Trước hết, Antares sẽ tiến hành thử nghiệm trên mặt đất đối với mẫu lò phản ứng hạt nhân R1-S, sau đó hướng tới tích hợp lò phản ứng này lên tàu vũ trụ để chuẩn bị cho một chuyến bay thử nghiệm trong tương lai.
Cùng với đó, công ty dự kiến sử dụng Mark-1, mẫu lò phản ứng có khả năng phát điện và được lên kế hoạch bắt đầu thử nghiệm vào năm 2027, để cung cấp năng lượng cho hệ thống tác nghiệp từ mặt đất lên không gian.
Phần lớn vệ tinh hiện nay sử dụng pin mặt trời kết hợp với bộ lưu trữ điện. Cách thức này hạn chế lượng điện có thể cung cấp trên tàu, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng cơ động của tàu vũ trụ do mỗi lần thay đổi quỹ đạo đều tiêu tốn một phần nguồn năng lượng dự trữ.
Một lò phản ứng hạt nhân nhỏ gọn có thể khắc phục những hạn chế này bằng cách cung cấp nguồn điện công suất lớn, liên tục cho vệ tinh. Nguồn năng lượng dồi dào hơn sẽ cho phép tàu vũ trụ mang theo các hệ thống máy tính có năng lực xử lý cao hơn, thực hiện những thao tác cơ động quỹ đạo phức tạp hơn cũng như vận hành các thiết bị tiêu thụ nhiều điện năng.
Antares trước đó đã đạt dấu mốc đáng chú ý trong lĩnh vực hạt nhân. Ngày 4/6/2026, lò phản ứng Mark-0 của công ty đạt trạng thái tới hạn. Đây là trạng thái mà phản ứng dây chuyền phân hạch hạt nhân có thể tự duy trì.
Thành công đưa Antares trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa lò phản ứng hạt nhân tiên tiến đạt trạng thái tới hạn. Dòng lò phản ứng này hiện được Antares phát triển để phục vụ nhiều chương trình quân sự khác nhau. Dữ liệu thu được từ thử nghiệm Mark-0 đang được chia sẻ với chương trình Project Pele của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Hiện Antares chưa công bố thời điểm dự kiến phóng hệ thống R1-S, cũng chưa tiết lộ mẫu tàu vũ trụ hoặc nhiệm vụ cụ thể mà lò phản ứng này có thể phục vụ trong tương lai. Công ty cũng chưa cho biết khoản tài trợ 161 triệu USD sẽ được phân bổ như thế nào giữa chương trình thử nghiệm R1-S trên mặt đất và hoạt động thử nghiệm lò phản ứng Mark-1.
