Trung Quốc tăng mạnh xuất khẩu vải thiều nhờ logistics hiện đại
Sau sầu riêng, Trung Quốc tiếp tục tăng tốc phát triển ngành trái cây nhiệt đới với tham vọng mở rộng xuất khẩu vải thiều – loại quả cũng đang được trồng quy mô lớn tại Việt Nam.
Theo số liệu từ Hải quan Hải Khẩu, kể từ khi bước vào vụ thu hoạch đến ngày 6/5/2026, tỉnh Hải Nam đã xuất khẩu 110 lô vải thiều, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước.
Hải Nam hiện là một trong những vùng sản xuất vải lớn nhất của Trung Quốc và đang được đầu tư mạnh vào logistics chuỗi lạnh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Tại thị trấn Tam Môn Phụ, diện tích trồng vải đạt khoảng 4.533 ha với giá trị sản lượng hàng năm vượt 500 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 69,3 triệu USD.
Theo ông Xing Yuanyuan – đại diện Công ty Nông trại Hongming thuộc Tập đoàn Nông nghiệp Nhà nước Hải Nam – hoạt động thu hoạch tại trang trại đã bắt đầu trước kỳ nghỉ lễ 1/5 và toàn bộ sản lượng đầu mùa đã được tiêu thụ hết chỉ trong vòng một tuần.
Trang trại vải Lihai hiện canh tác khoảng 23 ha với sản lượng dự kiến năm nay đạt khoảng 275 tấn. Trong đó, khoảng 138 tấn được xuất khẩu sang Malaysia, phần còn lại phục vụ thị trường nội địa.
Để đáp ứng nhu cầu thu hoạch và vận chuyển trong thời gian ngắn, doanh nghiệp đã huy động khoảng 100 lao động cùng hàng chục xe tải lạnh phục vụ logistics.
Theo các doanh nghiệp địa phương, điểm khác biệt lớn của ngành vải thiều Trung Quốc hiện nay nằm ở hệ thống bảo quản sau thu hoạch.
Vải sau khi hái được làm lạnh ngay bằng nước đá, đóng gói kèm đá viên và vận chuyển thông qua hệ thống logistics chuỗi lạnh khép kín nhằm giữ độ tươi ngon.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp còn áp dụng công nghệ bao bì mới cho phép trái cây “hô hấp” trong quá trình vận chuyển, qua đó kéo dài thời gian bảo quản và hạn chế hao hụt.
Sau khi tập kết tại các trung tâm logistics ở Quảng Đông, vải thiều tiếp tục được xuất khẩu bằng đường hàng không hoặc đường biển tới nhiều thị trường quốc tế.
Theo China Southern Airlines, trung tâm trung chuyển tại Quảng Châu đã xử lý khoảng 13 tấn nông sản đặc sản kể từ tháng 3, bao gồm vải Hải Nam, anh đào Liêu Ninh và dâu rừng Vân Nam.
Đáng chú ý, ngày 15/4 vừa qua, một lô vải thiều giống “Quý Hoa Hương” nặng 600 kg đã được vận chuyển từ Quảng Châu tới London và dự kiến lên kệ bán lẻ tại Anh chỉ trong vòng 48 giờ.
Ở mảng vận tải biển, thời gian logistics cũng được rút ngắn đáng kể. Một số lô hàng hiện chỉ mất chưa đầy 24 giờ từ lúc thu hoạch đến khi tàu rời cảng.
Giá trị sản xuất có nơi vượt 1 tỷ đồng mỗi ha
Không chỉ mở rộng xuất khẩu, nhiều vùng trồng vải tại Hải Nam cũng đang ghi nhận giá trị kinh tế tăng mạnh nhờ áp dụng mô hình canh tác quy mô lớn và tiêu chuẩn hóa.
Tại Bincunshan, thành phố Qionghai, chất lượng trái vải năm nay được đánh giá cải thiện rõ rệt với kích thước đồng đều và màu sắc đẹp hơn các mùa vụ trước.
“Vải năm nay to hơn và đẹp hơn, chắc chắn sẽ bán được giá cao” - ông Li Shiwu – đại diện một hợp tác xã nông dân tại địa phương cho biết.
Hiện hợp tác xã này quy tụ hơn 100 hộ thành viên, quản lý khoảng 66,7 ha vườn vải. Năng suất trung bình đạt khoảng 15 tấn/ha, trong khi giá trị sản xuất dao động từ 225.000 – 300.000 nhân dân tệ/ha, tương đương khoảng 810 triệu đến hơn 1 tỷ đồng/ha.
Theo giới chuyên gia, sự phát triển mạnh của ngành vải thiều Trung Quốc cho thấy cuộc cạnh tranh trên thị trường trái cây nhiệt đới đang ngày càng gay gắt.
Điểm đáng chú ý là Trung Quốc không chỉ nhập khẩu nhiều trái cây từ Đông Nam Á mà còn đang đầu tư mạnh vào sản xuất nội địa nhằm giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài.
Trước đó, nước này cũng đã đẩy mạnh phát triển vùng trồng sầu riêng nội địa tại Hải Nam với tham vọng tự chủ một phần nguồn cung trong tương lai.
Đối với Việt Nam, vải thiều hiện là một trong những loại trái cây có diện tích trồng lớn tại các tỉnh phía Bắc như Bắc Giang, Hải Dương hay Lạng Sơn. Nhiều năm qua, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của vải thiều Việt Nam.
Tuy nhiên, việc Trung Quốc ngày càng nâng cấp chuỗi logistics, tăng sản lượng nội địa và mở rộng xuất khẩu có thể tạo thêm áp lực cạnh tranh đối với trái cây Việt Nam trong thời gian tới.
Theo các chuyên gia, để duy trì lợi thế, ngành trái cây Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư vào bảo quản sau thu hoạch, logistics lạnh, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu quốc tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, chất lượng sản phẩm và tốc độ logistics đang trở thành yếu tố quyết định khả năng giữ thị trường của nhiều loại trái cây nhiệt đới.
