Hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới
Quản lý chặt chẽ tài chính công, tài sản công, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và hoàn thiện cơ chế, chính sách đang là những yêu cầu đặt ra trong bối cảnh nhiều chủ trương, chính sách mới được triển khai, cùng việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025. Trong bối cảnh đó, hoạt động kiểm toán tiếp tục được kỳ vọng không chỉ phát hiện, xử lý sai phạm mà còn góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Theo Kiểm toán nhà nước, 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tiêu cực.
Phát biểu tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030; đồng thời là năm đưa vào vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 với nhiều thay đổi quan trọng. Cùng với đó, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đang được triển khai quyết liệt, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc thực hiện nhiệm vụ của Kiểm toán nhà nước.
Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, toàn ngành đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo kế hoạch và đạt được nhiều kết quả tích cực trên các mặt công tác.
Theo kế hoạch kiểm toán năm 2026, Kiểm toán nhà nước thực hiện 173 đoàn kiểm toán, gồm 169 đoàn theo phương án tổ chức đầu năm và 4 đoàn kiểm toán bổ sung. Phương án tổ chức kiểm toán tiếp tục được xây dựng theo hướng lồng ghép hợp lý các nhiệm vụ, hạn chế tần suất kiểm toán tại các bộ, ngành, địa phương, giảm tối đa ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của đơn vị được kiểm toán, đồng thời bảo đảm nguồn lực cho công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán.
Cùng với việc đổi mới tổ chức kiểm toán, Tổng Kiểm toán nhà nước thường xuyên chỉ đạo tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ và đẩy mạnh các biện pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong hoạt động kiểm toán.
Công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán tiếp tục được tăng cường. Đến hết ngày 30/6, Kiểm toán nhà nước đã thực hiện giám sát 111 đoàn kiểm toán; triển khai 4 cuộc kiểm soát trực tiếp và 4 cuộc kiểm soát việc tổ chức kiểm soát chất lượng kiểm toán của các Kiểm toán trưởng. Nhiều đoàn kiểm toán có chất lượng phát hiện tốt, kiến nghị xử lý tài chính lớn, kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động kiểm toán tiếp tục được giữ vững.
Đáng chú ý, Kiểm toán nhà nước đã ban hành hệ thống chuẩn mực kiểm toán mới, hệ thống mẫu biểu kiểm toán và hướng dẫn khung kiểm toán đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư công đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng, góp phần từng bước nâng cao chất lượng kiểm toán hiệu quả đầu tư công.
Đến ngày 30/6, toàn ngành đã xét duyệt 111 kế hoạch kiểm toán, triển khai 106 đoàn kiểm toán, kết thúc 56 đoàn kiểm toán và phát hành chính thức 36 báo cáo kiểm toán.
Tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đến ngày 30/6/2026 đối với 55 báo cáo kiểm toán đã phát hành, Kiểm toán nhà nước kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước 10.042 tỷ đồng; kiến nghị khác 28.663 tỷ đồng và 4.577.148 USD. Đồng thời, Kiểm toán nhà nước kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung một số nội dung không còn phù hợp tại 59 văn bản, gồm 1 luật, 2 nghị định, 3 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 6 thông tư và 47 văn bản khác; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân đối với sai phạm được phát hiện qua 22 báo cáo kiểm toán.
Bên cạnh đó, đến hết tháng 6/2026, Kiểm toán nhà nước đã chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra; cung cấp 20 hồ sơ, báo cáo kiểm toán phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra; đồng thời cho ý kiến đối với 499 trường hợp nhân sự theo đề nghị của Ban Tổ chức Trung ương.
Phấn đấu hoàn thành toàn bộ các cuộc kiểm toán trước ngày 30/10/2026
Song song với hoạt động chuyên môn, Kiểm toán nhà nước tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi số.
Đảng ủy Kiểm toán nhà nước đã thành lập các Ban Chỉ đạo để triển khai đánh giá Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2030, xây dựng định hướng phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; tổng kết thi hành Luật Kiểm toán nhà nước và nghiên cứu sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước.
Bám sát chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, Tổng Kiểm toán nhà nước đã chỉ đạo rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, không chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ. Trên cơ sở đó, Kiểm toán nhà nước đang hoàn thiện Đề án sắp xếp tổ chức bộ máy và danh mục vị trí việc làm để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, phê duyệt.
Công tác chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy. Đảng ủy Kiểm toán nhà nước đã thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tiếp tục triển khai Dự án "Chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán", đồng thời đẩy mạnh triển khai Cổng trao đổi thông tin nhằm tăng cường trao đổi dữ liệu điện tử giữa Kiểm toán nhà nước với đơn vị được kiểm toán.
Để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu các đơn vị trực thuộc, đặc biệt là người đứng đầu, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm.
Theo đó, toàn ngành tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đẩy mạnh đổi mới theo Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2030, quyết tâm hoàn thành toàn diện kế hoạch công tác năm 2026, đồng thời thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ được Trung ương, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao.
Tổng Kiểm toán nhà nước cũng yêu cầu tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng năng lực nền tảng về lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực thi công vụ trên năm phương diện trọng tâm, gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, kiểm toán viên; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường kỷ luật, kỷ cương; tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
"Đây là năm nền tảng trọng yếu để nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và điều hành của Kiểm toán nhà nước, đồng thời tạo cơ sở vững chắc nhằm thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của ngành trong thời gian tới",Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh.
Đối với nhiệm vụ chuyên môn, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các đơn vị bám sát chương trình, phương án tổ chức kiểm toán đã được phê duyệt để triển khai các cuộc kiểm toán năm 2026 đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng; đồng thời tập trung kiểm toán các công trình, dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác, sử dụng.
Riêng đối với việc kiểm toán xác định giá đất theo các nghị quyết của Quốc hội, trường hợp phát hiện địa phương chậm triển khai hoặc chậm thực hiện, các đơn vị phải kịp thời tổng hợp, báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước để báo cáo Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, chỉ đạo.
Cùng với đó, toàn ngành phấn đấu hoàn thành toàn bộ các cuộc kiểm toán thuộc kế hoạch kiểm toán năm 2026 trước ngày 30/10/2026, phát hành các báo cáo kiểm toán trước ngày 31/12/2026; đồng thời khẩn trương triển khai kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm 2025, góp phần nâng cao hiệu lực thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán.
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa: Kế hoạch kiểm toán năm 2027 sẽ tập trung vào các định hướng lớn và các chuyên đề trọng điểm có phạm vi toàn nền kinh tế hoặc toàn ngành, lĩnh vực. Các cuộc kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước và kiểm toán phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội cần triển khai đầy đủ, đúng quy định. Đáng chú ý, kế hoạch kiểm toán 2027 cần xây dựng theo nguyên tắc giảm số lượng cuộc kiểm toán nhưng tăng quy mô mỗi cuộc kiểm toán, lồng ghép nhiều nội dung, nhiệm vụ trong cùng một cuộc kiểm toán nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng và hạn chế chồng chéo.
