Đưa chính sách vào thực tiễn hoạt động doanh nghiệp
Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương, đại diện các cục, vụ của Bộ Công Thương và các hiệp hội, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thực phẩm, tiêu dùng nhanh.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương, cho biết: Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh là một trong những ngành có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế và đời sống xã hội. Với các sản phẩm thiết yếu như thực phẩm, đồ uống, sản phẩm chăm sóc cá nhân và gia đình… đây không chỉ là lĩnh vực đáp ứng nhu cầu hằng ngày của người dân mà còn phản ánh rõ nét những thay đổi trong hành vi và xu hướng tiêu dùng của thị trường.
Những năm gần đây, thị trường thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ. Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quan tâm đến chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất và các yếu tố môi trường. Hành vi tiêu dùng đang thay đổi theo hướng ưu tiên các sản phẩm xanh, sạch, an toàn và bền vững.
Theo Bộ Công Thương, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm thân thiện với môi trường tại Việt Nam tăng trung bình 15% mỗi năm. Trong các hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng dán nhãn “xanh”, “tiêu dùng bền vững” tăng 40-60% trong các chiến dịch truyền thông lớn. Những con số này cho thấy tiêu dùng xanh không còn là một xu hướng nhất thời mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường.
Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và các nền tảng số đang làm thay đổi toàn diện cách thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận khách hàng. Chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp nếu muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.
Trước thực tiễn đó, việc kết hợp hài hòa giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh nâng cao hiệu quả quản trị, tối ưu chuỗi cung ứng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Cũng theo ông Nguyễn Tiến Cường, với mong muốn tạo dựng một diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi về xu hướng phát triển, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những cơ hội, thách thức và đề xuất các giải pháp thúc đẩy ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh phát triển bền vững, Báo Công Thương tổ chức Hội thảo “Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số”.
Đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách lớn của Chính phủ và Bộ Công Thương, trong đó nổi bật là Chiến lược phát triển thương mại trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định 1163/QĐ-TTg; Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 5/4/2026 về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; Quyết định số 1626/QĐ-BCT ngày 2/7/2026 của Bộ Công Thương ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 1769/QĐ-BCT ngày 15 tháng 7 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về việc ban hành Chương trình hành động của Bộ Công Thương triển khai Chương trình Quốc gia về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng giai đoạn 2026-2030…
Nhận diện xu hướng tiêu dùng và bài toán thích ứng của doanh nghiệp
Theo Bộ Công Thương, ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh giữ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam, không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân mà còn góp phần thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa, tạo việc làm và duy trì tăng trưởng tiêu dùng nội địa. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường tiêu dùng giàu tiềm năng của khu vực Đông Nam Á.
Sau đại dịch Covid-19, thị trường tiêu dùng trong nước tiếp tục phục hồi mạnh mẽ, trở thành một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo số liệu thống kê, GDP của Việt Nam năm 2025 tăng 8,02%; trong đó, tiêu dùng nội địa tiếp tục giữ vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế.
Bên cạnh những cơ hội phát triển, ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh cũng đang đứng trước những thay đổi sâu sắc. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh chủ yếu đến từ quy mô sản xuất, hệ thống phân phối và khả năng kiểm soát chi phí thì hiện nay, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, sự phát triển của công nghệ số, thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh đa kênh đang làm thay đổi toàn diện chuỗi giá trị, từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng.
Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà ngày càng chú trọng hơn đến chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ, yếu tố sức khỏe, môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Các sản phẩm xanh, sạch, hữu cơ, thân thiện với môi trường, sử dụng bao bì tái chế và được sản xuất theo quy trình bền vững đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều nhóm khách hàng, đặc biệt là thế hệ trẻ và tầng lớp trung lưu tại các đô thị lớn.
Xu hướng tiêu dùng xanh không chỉ xuất phát từ nhu cầu của thị trường trong nước mà còn gắn với các cam kết quốc tế về phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 mà Việt Nam đã cam kết. Điều này đồng nghĩa với việc để duy trì năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp không chỉ phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng sản phẩm mà còn cần thích ứng với các tiêu chuẩn mới về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG).
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo ra cả sức ép và cơ hội để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu theo hướng bền vững. Doanh nghiệp chủ động thích ứng sẽ có điều kiện tiếp cận tốt hơn với những nhóm khách hàng mới, đồng thời nâng cao vị thế trên thị trường.
Trình bày tham luận tại hội thảo, các đại biểu cũng cho rằng, cùng với quá trình xanh hóa sản xuất, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng, tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt đối với ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh.
Theo Bộ Công Thương, doanh thu bán lẻ trực tuyến tại Việt Nam năm 2025 đạt trên 31 tỷ USD, tăng khoảng 25-26% so với năm 2024. Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử, các nền tảng số, mạng xã hội và hình thức bán hàng đa kênh đang mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh hơn, trực tiếp hơn và hiệu quả hơn.
Hệ thống phân phối hiện đại và các nền tảng số cũng đang làm thay đổi toàn diện phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận người tiêu dùng. Doanh nghiệp có thể nắm bắt nhu cầu thị trường nhanh hơn, mở rộng phạm vi phân phối và nâng cao hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, quá trình này đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư công nghệ, xây dựng hệ thống dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị số và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh có thể đứng trước nguy cơ tụt hậu kép nếu không kịp thích ứng với hai xu hướng lớn là tiêu dùng xanh và chuyển đổi số.
Một mặt, doanh nghiệp có thể mất lợi thế cạnh tranh nếu không đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững. Mặt khác, doanh nghiệp có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua công nghệ nếu không nhanh chóng số hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh và phân phối. Do đó, chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.
Việc nhận diện đầy đủ các xu hướng mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ là yêu cầu cấp thiết đối với từng doanh nghiệp mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất trong nước, hiệu quả khai thác thị trường nội địa và mục tiêu phát triển kinh tế bền vững.
Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Tiến Cường kỳ vọng, những ý kiến tham luận, các góc nhìn đa chiều, kinh nghiệm thực tiễn và những khuyến nghị chính sách được chia sẻ sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn các xu hướng của thị trường, xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Hội thảo "Ngành thực phẩm & hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số" góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, giới nghiên cứu và các cơ quan truyền thông, tạo sự đồng hành trong quá trình xây dựng hệ sinh thái sản xuất, phân phối và tiêu dùng hiện đại, hướng tới một ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh phát triển xanh, bền vững và nâng cao sức cạnh tranh trong thời gian tới.
