Lộ trình bắt buộc cho hàng trăm tàu cá
Từ ngày 1/7/2026, Hà Tĩnh chính thức áp dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử (E-logbook) nhằm hiện đại hóa nghề cá và chống khai thác IUU.
Hệ thống E-logbook là giải pháp công nghệ thay thế hoàn toàn cho việc ghi chép nhật ký hành trình bằng giấy truyền thống. Khi ứng dụng nền tảng này, dữ liệu về sản lượng, tọa độ và thời gian đánh bắt của ngư dân trên biển sẽ được cập nhật trực tiếp về hệ thống quản lý, giúp giảm thiểu tối đa các sai sót, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát nguồn gốc thủy sản.
Trước đó, địa phương này đã vận hành hiệu quả nhiều nền tảng số đồng bộ như Hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS), Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VN-Fishbase) và ứng dụng truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT). Việc triển khai E-logbook được xem là mảnh ghép quan trọng tiếp theo trong kế hoạch số hóa ngành thủy sản địa phương.
Theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lộ trình áp dụng E-logbook tại Hà Tĩnh được phân kỳ cụ thể theo chiều dài tàu cá: Từ ngày 1/7/2026: Bắt buộc áp dụng đối với nhóm tàu có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên; Từ ngày 1/9/2026: Áp dụng đối với nhóm tàu có chiều dài lớn nhất từ 15 mét đến dưới 24 mét; Từ ngày 1/1/2027: Áp dụng đối với nhóm tàu có chiều dài lớn nhất từ 12 mét đến dưới 15 m.
Qua rà soát thực tế của Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh, toàn tỉnh hiện có 326 tàu cá thuộc diện phải cài đặt và sử dụng phần mềm này. Trong đó, có 1 tàu thuộc nhóm trên 24 mét, 57 tàu thuộc nhóm từ 15 mét đến dưới 24 mét và chiếm số lượng lớn nhất là 268 tàu thuộc nhóm từ 12 mét đến dưới 15 mét.
Đồng hành cùng ngư dân vượt qua rào cản công nghệ
Dù nhận thức được tầm quan trọng của quy định mới, song việc chuyển đổi từ thói quen ghi chép tay sang thao tác trên ứng dụng điện tử đang là một thử thách không nhỏ đối với nhiều chủ tàu và ngư dân.
Ngư dân Phạm Đình Lựu (xã Cẩm Trung) chia sẻ, phần lớn bà con đi biển lâu nay chỉ quen với sổ sách bằng giấy nên khi tiếp cận với phần mềm điện tử chắc chắn sẽ gặp nhiều bỡ ngỡ. Bên cạnh đó, đặc thù khai thác dài ngày trên biển thường xuyên gặp tình trạng sóng di động chập chờn hoặc mất tín hiệu tại một số vùng biển, gây khó khăn cho việc đồng bộ dữ liệu.
Các thông số như cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, hệ thống giám sát hành trình tàu cá, ứng dụng truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử được cập nhật trực tiếp vào điện thoại ngư dân. Ảnh: Phúc Sơn
Các chủ tàu đều bày tỏ mong muốn được cơ quan chức năng hỗ trợ cầm tay chỉ việc, tập huấn thực hành kỹ lưỡng trong giai đoạn đầu để thích ứng.
Một trở ngại thực tế khác được Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh chỉ ra là nhiều ngư dân lớn tuổi hiện vẫn chưa sử dụng điện thoại thông minh, dẫn đến việc cài đặt ứng dụng gặp khó.
Để giải quyết bài toán này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc cùng chính quyền địa phương khẩn trương rà soát, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và đẩy mạnh tuyên truyền. Tại các cảng cá, lực lượng chuyên môn liên tục phát tờ rơi, niêm yết công khai quy định và trực tiếp xuống tàu hướng dẫn ngư dân thực hành ngay khi cập cảng bốc dỡ sản lượng.
Lực lượng chuyên môn liên tục phát tờ rơi, niêm yết công khai quy định và trực tiếp xuống tàu hướng dẫn ngư dân thực hành ngay khi cập cảng bốc dỡ sản lượng. Ảnh: Phúc Sơn
Trả lời Báo Công Thương, ông Đinh Sỹ Long - Phó Giám đốc Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh cho biết, đơn vị đang tăng cường tuyên truyền, phát tờ rơi và phổ biến sâu rộng các quy định mới đến từng ngư dân thông qua các buổi làm việc trực tiếp, đồng thời niêm yết công khai tại khu vực cảng.
"Trong quá trình kiểm tra, giám sát sản lượng thủy sản qua cảng, cán bộ chuyên môn sẽ trực tiếp hướng dẫn chủ tàu thực hiện việc ghi, gửi nhật ký điện tử đúng quy định. Tuy nhiên, thực tế triển khai cũng gặp một số khó khăn do nhiều ngư dân chưa sử dụng điện thoại thông minh nên chưa cài đặt được ứng dụng. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tổng hợp các vướng mắc phát sinh để báo cáo cơ quan chuyên môn xem xét, xử lý",ông Long thông tin thêm.
Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông để tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu cho cả cán bộ quản lý lẫn ngư dân. Cơ quan chức năng cũng sẽ thiết lập hệ thống theo dõi sát sao tỷ lệ kích hoạt, sử dụng app của từng tàu cá nhằm phát hiện sớm các sự cố kỹ thuật và có phương án hỗ trợ kịp thời. Việc quyết liệt đưa E-logbook vào đời sống không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, mà còn là chìa khóa để thủy sản Hà Tĩnh rộng cửa xuất khẩu sang các thị trường quốc tế khắt khe.
