Chuyển tư duy đưa hàng Việt ra thế giới
Tại phiên họp lần thứ nhất Ban Chỉ đạo Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 (GoGlobal) ngày 30/9, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), đã báo cáo tình hình triển khai và đề xuất các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Chương trình hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam không chỉ mở rộng xuất khẩu mà còn xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối, đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo ông Vũ Bá Phú, Chương trình GoGlobal được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026, nhằm cụ thể hóa các chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh quốc tế và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu.
Điểm đáng chú ý của chương trình là định hướng thay đổi cách tiếp cận trong hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường nước ngoài. Thay vì chủ yếu tập trung vào hoạt động xúc tiến xuất khẩu, kết nối giao thương theo từng sự kiện, chương trình hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp theo lộ trình quốc tế hóa, căn cứ vào năng lực, nhu cầu và mục tiêu phát triển của từng doanh nghiệp.
“Chúng tôi cũng xác định rằng bước chuyển này là chuyển tư duy từ khai thác lợi thế trong nước để sản xuất, gia công xuất khẩu sang chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh và gia tăng sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế”, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.
Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được đo bằng kim ngạch xuất khẩu hay số lượng sản phẩm bán ra. Doanh nghiệp cần từng bước xây dựng thương hiệu, thiết lập văn phòng đại diện, chi nhánh, thành lập pháp nhân, phát triển hệ thống phân phối và mạng lưới đối tác quốc tế, tham gia thương mại điện tử xuyên biên giới, đầu tư cơ sở sản xuất và trung tâm logistics.
Phân tích rõ hơn định hướng này, ông Phú cho rằng khi doanh nghiệp đưa sản phẩm ra nước ngoài và tổ chức phân phối tại thị trường sở tại, hoạt động kinh doanh phải được tính toán đồng bộ, bao gồm cả dịch vụ sau bán hàng.
“Doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường quốc tế không chỉ cần đưa được sản phẩm ra nước ngoài mà còn phải phát triển hệ thống phân phối và dịch vụ hậu mãi, bảo trì, bảo hành”, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.
Theo ông, cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Không chỉ dừng ở việc kết nối đối tác hay tìm kiếm khách hàng, chương trình cần hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu chuẩn bị năng lực đến phát triển thị trường, đầu tư, xây dựng hệ thống phân phối và tổ chức hoạt động kinh doanh ở nước ngoài.
Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, chuyên gia và địa phương, GoGlobal được định hướng triển khai theo hành trình gồm năm bước. Ông Phú cho biết chương trình tham khảo kinh nghiệm quốc tế, trong đó có kinh nghiệm từ Hàn Quốc và các nước châu Âu, để thiết kế lộ trình phù hợp với quá trình quốc tế hóa của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo đó, bước đầu tiên là nâng cao nhận thức, nhận diện cơ hội, xu hướng thị trường và yêu cầu của kinh doanh quốc tế. Tiếp theo là đào tạo, chuẩn bị năng lực, chuẩn hóa sản phẩm và các điều kiện cần thiết. Khi đã sẵn sàng, doanh nghiệp tiến hành thâm nhập thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu và tìm kiếm đối tác. Giai đoạn tiếp theo là mở rộng thị trường, đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Ở bước phát triển cao hơn, doanh nghiệp hướng tới xây dựng thương hiệu, nâng cao năng lực quản trị quốc tế và đảm nhận vai trò dẫn dắt trong chuỗi cung ứng.
Cách tiếp cận theo từng giai đoạn nhằm bảo đảm hoạt động hỗ trợ phù hợp với mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp. Thay vì áp dụng một mô hình chung, chương trình hướng đến xác định doanh nghiệp đang ở đâu trong hành trình quốc tế hóa để có phương thức đào tạo, tư vấn và hỗ trợ tương ứng.
Hướng tới 10.000 lượt doanh nghiệp được đào tạo
Về mục tiêu đến năm 2030, Chương trình GoGlobal đặt ra các chỉ tiêu hỗ trợ trên nhiều phương diện, từ nâng cao năng lực doanh nghiệp đến đầu tư ra nước ngoài và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Cụ thể, chương trình phấn đấu có tối thiểu 10.000 lượt doanh nghiệp được đào tạo về triển khai hoạt động đầu tư, kinh doanh toàn cầu; 1.000 doanh nghiệp được tư vấn, xây dựng kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế. Đồng thời, tối thiểu 100 doanh nghiệp được hỗ trợ chuyên sâu, toàn diện để đầu tư ra nước ngoài, trong đó 30% thực hiện theo phương thức mua bán và sáp nhập (M&A).
Ở lĩnh vực tham gia chuỗi giá trị, chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn, chiến lược. Đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, mục tiêu là hỗ trợ tối thiểu 100 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử, trong đó ít nhất 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Bộ Công Thương đã triển khai các nhiệm vụ nền tảng về tổ chức bộ máy, hoàn thiện cơ chế quản lý và hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện. Ban Chỉ đạo Chương trình được thành lập theo Quyết định số 1591/QĐ-TTg ngày 18/8/2026, tạo cơ sở phối hợp liên ngành trong quá trình triển khai.
Ở cấp địa phương, Bộ Công Thương đã hướng dẫn xây dựng các chương trình vươn ra thị trường quốc tế. Theo báo cáo, đến thời điểm báo cáo, có 7 tỉnh, thành phố ban hành Chương trình Local GoGlobal; nhiều địa phương khác đang hoàn thiện dự thảo. Nội dung hướng dẫn tập trung vào lượng hóa chỉ tiêu, đổi mới phương thức thâm nhập thị trường, gắn hoạt động quốc tế hóa với phát triển thương hiệu, chuyển đổi số và lợi thế đặc thù của từng địa phương.
Trong những tháng cuối năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm là khảo sát, đánh giá nhu cầu hỗ trợ và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp, làm cơ sở xây dựng kế hoạch triển khai năm 2027 cũng như thiết kế các chương trình đào tạo, tư vấn theo từng cấp độ. Bộ Công Thương cũng dự kiến tổ chức Hội nghị công bố Chương trình GoGlobal vào ngày 28/10/2026.
Bên cạnh đó, cơ quan thường trực chương trình sẽ nghiên cứu, đề xuất Quỹ hoặc hình thức phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế; xây dựng Bộ chỉ số GoGlobal Index phục vụ đánh giá mức độ sẵn sàng quốc tế hóa; đồng thời rà soát, hoàn thiện bộ nhận diện Thương hiệu quốc gia để áp dụng thống nhất trên thị trường trong nước và quốc tế.
Trong năm 2027, chương trình dự kiến đưa GoGlobal Index vào áp dụng sau quá trình tham vấn các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp. Nền tảng GoGlobal Platform cũng được xây dựng nhằm kết nối doanh nghiệp có nhu cầu hỗ trợ với các tổ chức hỗ trợ kinh doanh phù hợp, dự kiến vận hành ổn định từ quý II/2027. Song song với đó là triển khai đào tạo, tư vấn theo khung chương trình thống nhất và lựa chọn doanh nghiệp để hỗ trợ chuyên sâu.
Ông Vũ Bá Phú đề xuất Ban Chỉ đạo xem xét kế hoạch triển khai, phân giao chỉ tiêu cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương; cho chủ trương nghiên cứu cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp và thành lập Hội đồng chuyên gia tư vấn chương trình. Việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội, tổ chức hỗ trợ kinh doanh và cộng đồng doanh nghiệp được xác định là yếu tố quan trọng để triển khai đồng bộ các mục tiêu GoGlobal trong giai đoạn 2026-2030.
