Hơn 600.000 doanh nghiệp "treo" mã số thuế
Chiều 6/10, Bộ Tài chính tổ chức họp báo thường kỳ quý III/2026, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi chủ trì buổi họp báo. Tham dự họp báo có lãnh đạo các đơn vị chức năng trong Bộ Tài chính, Văn phòng Bộ và các đơn vị liên quan cùng nhiều phóng viên, nhà báo đến từ các cơ quan báo chí.
Chia sẻ thông tin tại buổi họp báo, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế - Bộ Tài chính cho biết, tính đến hết tháng 8/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với năm 2025.
Phó Cục trưởng Cục Thuế thông tin thêm: Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Chính phủ về phát triển kinh tế, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, dùng chung trong hệ thống chính trị và theo Đề án 06 của Chính phủ, cơ quan Thuế các cấp đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, Bộ Công an, cơ quan đăng ký kinh doanh và chính quyền địa phương để rà soát, làm sạch dữ liệu về đăng ký thuế; thống nhất dữ liệu qua số định danh cá nhân và căn cước công dân; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Qua rà soát, theo dõi cho thấy, trong nhiều năm qua, số lượng doanh nghiệp hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh tiếp tục gia tăng. Theo đó, qua nhiều năm, số doanh nghiệp chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và số doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký tiếp tục gia tăng. Đến tháng 6/2026, riêng hai nhóm này có khoảng hơn 600.000 doanh nghiệp.
Đại diện Cục Thuế cho rằng, nếu không xử lý, số liệu sẽ không phản ánh đúng tình trạng hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Hồ sơ tồn đọng ngày càng lớn, gây lãng phí nguồn lực xã hội và phát sinh rủi ro pháp lý cho chính doanh nghiệp. Cùng với đó, trong nền kinh tế xuất hiện tình trạng lợi dụng pháp nhân, doanh nghiệp hoạt động không thực chất để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế, chiếm đoạt tiền hoàn thuế.
Trước thực tế này, từ tháng 5/2026, Cục Thuế triển khai chiến dịch làm sạch dữ liệu mã số thuế, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Cơ quan thuế các cấp phối hợp với Bộ Công an, cơ quan đăng ký kinh doanh và chính quyền địa phương để rà soát dữ liệu đăng ký thuế, thống nhất dữ liệu qua số định danh cá nhân và căn cước công dân.
Sau khi triển khai Đề án 06 về dữ liệu dân cư, những dữ liệu liên quan đến người nộp thuế, đặc biệt là dữ liệu về hộ, cá nhân kinh doanh, được làm sạch gắn với dữ liệu công dân. Qua đó, cơ quan thuế có cơ sở để làm việc với người nộp thuế.
Cùng với đó, chiến dịch làm sạch dữ liệu hướng tới hai yêu cầu song song. Một mặt là tháo gỡ nhanh đối với doanh nghiệp thực sự có nhu cầu tuân thủ, muốn hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động hoặc quay trở lại kinh doanh. Mặt khác là tăng cường sàng lọc, ngăn chặn việc lợi dụng thông tin, pháp nhân doanh nghiệp để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Gần 180.000 doanh nghiệp, tổ chức được xử lý thủ tục
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, trong số gần 125.000 trường hợp đã chấm dứt hiệu lực mã số thuế, có 72.000 hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước được tập trung xử lý trong chiến dịch.
Cơ quan thuế cũng xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục làm thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Như vậy, cơ quan thuế đã xử lý, hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế cho gần 180.000 doanh nghiệp và tổ chức. Ở chiều ngược lại, có 144.000 doanh nghiệp mới và 72.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Trong đó, hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức được khôi phục mã số thuế trong quá trình triển khai chiến dịch.
Theo ông Lê Long kết quả này cho thấy chiến dịch không chỉ xử lý hồ sơ tồn đọng kéo dài mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp rời khỏi thị trường đúng quy định hoặc khôi phục hoạt động.
Đại diện Cục Thuế khẳng định, chiến dịch không đặt ra bất kỳ nghĩa vụ pháp lý mới nào đối với người nộp thuế. Các nghĩa vụ về kê khai, hóa đơn, thuế và nghĩa vụ với ngân sách nhà nước khi doanh nghiệp chấm dứt hoặc khôi phục hoạt động đều đã được quy định trong pháp luật hiện hành.
Chiến dịch hướng tới hai yêu cầu song song. Một mặt, tháo gỡ nhanh cho doanh nghiệp thực sự muốn tuân thủ, muốn hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động hoặc quay lại kinh doanh. Mặt khác, tăng cường sàng lọc, ngăn chặn việc lợi dụng thông tin, pháp nhân doanh nghiệp để vi phạm pháp luật.
Để thực hiện, Cục Thuế đã bố trí nguồn lực, giao nhiệm vụ cho từng cơ quan thuế, phân loại hồ sơ theo tình trạng và mức độ rủi ro. Ngành Thuế cũng tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan Công an, Hải quan và các đơn vị liên quan để xử lý các trường hợp thông tin chưa thống nhất hoặc doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Cục Thuế đồng thời phối hợp với các đơn vị trong Bộ Tài chính đề xuất chính sách thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Quốc hội nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp khi làm thủ tục giải thể.
Ngành Thuế cam kết xử lý hồ sơ đúng thời hạn và phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý những phản ánh có căn cứ về chậm trễ, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
"Doanh nghiệp càng chủ động sớm thì chi phí và thời gian càng giảm. Không nên tiếp tục bỏ quên mã số thuế, đến khi phát sinh vấn đề mới xử lý", đại diện Cục Thuế khuyến nghị.
15.000 quyết định hoàn thuế đã được ban hành
Cũng tại họp báo, đại diện Cục Thuế cho biết, tổng thu 9 tháng của cơ quan thuế lũy kế ước đạt 1.937.992 tỷ đồng. Đến ngày 30/9/2026, cơ quan thuế đã ban hành gần 15.000 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền 149.463 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 86,4% kế hoạch hoàn thuế trong năm 2026. Trong đó, hoàn thuế xuất khẩu là 125.180 tỷ đồng, chiếm 84% tổng số tiền thuế hoàn.
“Đây là con số rất lớn, thể hiện nỗ lực hoàn thuế của cơ quan thuế và sự phối hợp của cộng đồng doanh nghiệp”- ông Lê Long cho biết.
Tuy nhiên, Cục Thuế cũng ghi nhận phản ánh về tình trạng chậm, muộn ở một số địa phương trong việc kiểm tra, xác minh hồ sơ hoàn thuế.
Để đảm bảo hoàn thành đúng hạn, đúng đối tượng, kiểm soát đúng rủi ro dựa trên dữ liệu, hiện lãnh đạo Bộ Tài chính tiếp tục chỉ đạo ngành Thuế đổi mới công tác hoàn thuế, tập trung vào bốn nhóm giải pháp với mục tiêu thực chất hóa và rút ngắn thời gian hoàn thuế, kịp thời khơi thông dòng tiền cho sản xuất, kinh doanh; đồng thời kiểm soát chặt chẽ gian lận và đảm bảo an toàn hoàn thuế.
Thứ nhất,tập trung nghiêm túc tổ chức triển khai, kiểm soát tiến độ hoàn thuế giá trị gia tăng, với mục tiêu 100% hồ sơ hoàn thuế được tiếp nhận, xử lý điện tử; 100% hồ sơ được giải quyết, phân loại, xử lý các hồ sơ có dấu hiệu gian lận thuế theo quy định pháp luật.
Thứ hai,tiếp tục cải cách chính sách, đơn giản hóa thủ tục và đẩy nhanh hoàn thuế đối với người nộp thuế tuân thủ tốt; rà soát, tháo gỡ các vướng mắc, đơn giản hóa hồ sơ, loại bỏ thông tin, chứng từ trùng lặp và không yêu cầu người nộp thuế cung cấp các thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Phân loại người nộp thuế theo mức độ tuân thủ, rủi ro để áp dụng quy trình phù hợp; ưu tiên, rút ngắn thời gian giải quyết đối với người nộp thuế tốt, kết hợp với kiểm tra sau hoàn.
Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa quản lý rủi ro đến từng giao dịch, từng phần, từng số tiền hoàn; tăng cường kết nối các nguồn dữ liệu như dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu ngân hàng, thanh toán và các nguồn số liệu khác. Trên cơ sở đó tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn, số tiền cần xác minh và số tiền có rủi ro cần kiểm tra.
Thứ tư,nâng cao hiệu quả phòng, chống gian lận; chuyển từ kiểm tra riêng lẻ hồ sơ doanh nghiệp sang phân tích chuỗi giao dịch, chuỗi hóa đơn, dòng tiền, tập trung kiểm tra đúng doanh nghiệp, giao dịch có dấu hiệu rủi ro. Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế, Hải quan, Ngân hàng, Công an và các cơ quan liên quan. Xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, tiến độ và tỷ lệ giải quyết đúng hạn hồ sơ.
Thông qua các giải pháp về cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả công tác hoàn thuế giá trị gia tăng, từng bước hình thành cơ chế tự quản lý thuế theo nguyên tắc hỗ trợ tuân thủ, quản lý theo rủi ro và phục vụ theo nhu cầu; lấy thời gian, chi phí thực tế và mức độ thuận lợi của người dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả cải cách. Qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy nền kinh tế phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Trong 9 tháng đầu năm, tổng số thuế được thực hiện giảm, gia hạn là 184.481 tỷ đồng, trong đó số tiền thuế gia hạn khoảng 60.000 tỷ đồng và tổng số thuế được giảm khoảng 121.031 tỷ đồng. Hiện nay, tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế được tiếp nhận và thực hiện điện tử đạt 99%. Việc phân loại hồ sơ thực hiện tự động trên hệ thống là 73%. Đối với việc hoàn trước, kiểm tra sau, 87% hồ sơ được giải quyết trong 6 ngày làm việc.
