Chiều 11/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.
Điều phối phiên thảo luận, ông Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương đề nghị các đại biểu tại hội trường và các điểm cầu trong, ngoài nước chia sẻ những vấn đề cụ thể và thiết thực, nhất là những khó khăn trước mắt ở cơ sở. Ông Nguyễn Văn Minh cũng đề nghị các địa phương nêu rõ những việc cần cơ quan quản lý ngành Công Thương, các nền tảng và các KOL, KOC hỗ trợ.
Xã mới triển khai thương mại điện tử cần bắt đầu từ nguồn hàng
Bà Trần Thị Bích Ngọc, Phòng Phát triển thương mại điện tử trong nước (Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương) cho biết, với những xã thương mại điện tử mới bắt đầu triển khai, việc đầu tiên là xác định địa phương có nguồn hàng gì, sản phẩm nào có tiềm năng và mặt hàng nào mang tính mùa vụ và đặc điểm của sản phẩm. “Chẳng hạn, với nông sản theo mùa, kế hoạch hỗ trợ cần xác định thời điểm phù hợp để đưa sản phẩm lên kênh bán trực tuyến”, bà Trần Thị Bích Ngọc nói.
Theo bà Ngọc, địa phương cũng cần xác định rõ những bên tham gia, gồm chính quyền, người bán và các đơn vị đồng hành. Trên cơ sở đó, xã xây dựng kế hoạch, xác định đầu mối triển khai và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bên. Sau khi thực hiện, địa phương cần đánh giá kết quả, tổng hợp vướng mắc để điều chỉnh mô hình.
Cũng tại hội nghị, ông Đỗ Hữu Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng, cần nhìn thương mại điện tử như “một hệ sinh thái”. Bán hàng là khâu đầu ra, còn phía sau là các khâu sản xuất, vận hành, logistics và công nghệ. Theo ông Hưng, địa phương có thế mạnh về vùng trồng có thể tập trung phát triển nguồn hàng, trong khi các đơn vị có năng lực logistics hoặc công nghệ đảm nhận những khâu tương ứng. "Cùng với đó cần chuyên môn hóa và liên kết giữa các địa phương có thể giúp các nhà bán nhỏ nâng sức cạnh tranh", ông Hưng cho hay.
Ông Hưng cũng đồng tình với việc xây dựng bản đồ số để nhận diện thế mạnh và những khâu còn thiếu của từng địa phương, doanh nghiệp. Việc lựa chọn sản phẩm cần căn cứ vào nhu cầu thị trường, kể cả khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế. Với địa phương có thế mạnh về du lịch, dịch vụ, thương mại điện tử cũng có thể trở thành một kênh tiếp cận khách hàng.
Phí sàn và khâu vận hành gây khó cho nhà bán nhỏ
Từ góc độ triển khai tại địa phương, ông Lê Văn Bính, Bí thư xã Phượng Dực (Hà Nội) cho biết, xã hiện có 458 nhà bán hàng trên các sàn thương mại điện tử và đặt mục tiêu nâng con số này lên 1.000. Địa phương đã huy động các nền tảng và những người có kinh nghiệm bán hàng trực tuyến hỗ trợ tập huấn cho người dân.
“Việc phí bán hàng trên TikTok Shop và Shopee tăng gây áp lực lớn đối với các hộ kinh doanh nhỏ. Các hộ làm nghề, hộ sản xuất vừa phải trang trải chi phí, vừa phải đáp ứng yêu cầu vận hành của sàn. Tôi lấy ví dụ, nhà bán có thể mất mức xếp hạng 5 sao sau vài lỗi, ảnh hưởng đến việc bán hàng. Từ thực tế này, tôi đề nghị cơ quan quản lý ngành Công Thương quan tâm tháo gỡ vướng mắc về phí và quy định vận hành trên sàn, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, doanh nghiệp và nhà bán hàng”, ông Bính nói.
Trao đổi về kiến nghị trên, ông Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương cho biết, Bộ Công Thương đang tăng cường quản lý việc thu phí của các sàn thương mại điện tử. Ông Nguyễn Văn Minh chia sẻ, trường hợp Grab đưa ra 6 nhóm giải pháp sau khi Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vào cuộc, trong đó có biện pháp giảm phí và hỗ trợ tài xế, người tiêu dùng. Tại phiên thảo luận, ông Minh cũng đề nghị đại diện TikTok chia sẻ thêm về vấn đề phí để các địa phương yên tâm.
Từ thực tế xã Bình Lư (Lai Châu), ông Nguyễn Bá Kiện, Phó Chủ tịch HĐND xã cho biết, sau khoảng một năm được TikTok Shop hỗ trợ, địa phương vẫn gặp khó trong việc duy trì nguồn hàng đủ để nhà bán hàng và nhà sáng tạo nội dung livestream thường xuyên.
Hiện tại xã Bình Lư đã đào tạo khoảng 20 nhà bán hàng, trong đó có 8 nhà bán có doanh thu ổn định. Số người tham gia đã tăng so với thời điểm trước đó. Thời gian qua, xã Bình Lư cũng phối hợp với Sở Công Thương mở rộng tập huấn cho nhà bán hàng và nhà sáng tạo nội dung ở một số địa bàn khác.
“Bán hàng là một chuyện, vận hành là việc hết sức khó khăn”, ông Kiện nói khi đề cập đến việc quản lý giỏ hàng và vận hành gian hàng của các hộ mới tham gia thương mại điện tử. Đặc biệt, ở địa bàn vùng cao, chi phí vận chuyển cộng với phí sàn còn khiến hàng hóa địa phương khó cạnh tranh về giá.
Theo ông Kiện, việc nhân rộng mô hình xã thương mại điện tử phụ thuộc nhiều vào sự vào cuộc của chính quyền, nhất là người đứng đầu. Người đứng đầu cần hiểu cách thức bán hàng trực tuyến và dành sự quan tâm cho quá trình triển khai tại cơ sở. “Nếu chính quyền và người đứng đầu địa phương không vào cuộc thì thương mại điện tử chỉ ở trên giấy và chỉ là những con số”, ông Kiện nhấn mạnh.
Hội nghị xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 được tổ chức nhằm góp phần cụ thể hóa chủ trương đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị; chủ trương phát triển mạnh các nền tảng số, thương mại điện tử tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 của Bộ Chính trị và nhiệm vụ thúc đẩy thương mại điện tử tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08 tháng 01 năm 2026 của Chính phủ.
