Đưa, đón 55.000 hành khách mỗi ngày
Mới đây, Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Metro Hà Nội) và Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 TP. Hồ Chí Minh (Metro TP. Hồ Chí Minh) đồng loạt công bố kết quả kinh doanh năm 2025.
Đáng chú ý, lần đầu tiên, cả hai doanh nghiệp vận hành metro tại hai đô thị lớn nhất cả nước cùng có lãi. Đây là chuyển biến tích cực sau nhiều năm của lĩnh vực vận tải đường sắt đô thị tại Việt Nam.
Theo báo cáo tài chính năm 2025, Metro Hà Nội - đơn vị vận hành tuyến Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - ga Hà Nội, đạt doanh thu thuần khoảng 938 tỷ đồng, tăng 49% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 36,8 tỷ đồng. Trong cơ cấu doanh thu, nguồn thu dịch vụ chỉ hơn 143 tỷ đồng, còn lại phần lớn đến từ khoản trợ giá, đặt hàng dịch vụ công của thành phố.
Ở phía Nam, Metro TP. Hồ Chí Minh - đơn vị vận hành tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, ghi nhận doanh thu khoảng 547 tỷ đồng, năm tuyến metro mới vận hành giai đoạn đầu. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 38,7 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ hơn 10 tỷ đồng năm trước đó.
Về lượng khách, hai hệ thống gần như ngang ngửa. Năm 2025, Metro Hà Nội phục vụ khoảng 20,68 triệu lượt khách, còn Metro TP. TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 20,5 - 20,6 triệu lượt. Dù vậy, doanh thu của Hà Nội vẫn cao hơn xấp xỉ 1,7 lần.
Khoảng cách này phản ánh sự khác biệt về quy mô vận hành và mức độ trưởng thành của hệ thống. Hà Nội hiện đã khai thác hai tuyến metro, trong đó, tuyến Cát Linh - Hà Đông đã vận hành thương mại hơn ba năm và hình thành nhóm khách thường xuyên khá ổn định. Còn phía TP. Hồ Chí Minh mới chỉ có một tuyến duy nhất đi vào hoạt động trọn vẹn trong năm 2025.
Phân hóa từ mức trợ giá
Bên cạnh đó, hai doanh nghiệp còn có cơ cấu doanh thu khác biệt, đặc biệt là ở tỷ trọng trợ giá từ ngân sách.
Tại Hà Nội, khoản trợ giá và đặt hàng dịch vụ công lên tới hơn 794 tỷ đồng, tương đương gần 85% doanh thu thuần.
Ở TP. Hồ Chí Minh, mức trợ giá khoảng 278 tỷ đồng, chỉ chiếm hơn một nửa tổng doanh thu. Phần còn lại đến từ bán vé và các nguồn thu vận hành khác trong năm đầu tiên tuyến metro số 1 khai thác đủ chu kỳ.
Với đặc thù vận tải công cộng khối lượng lớn, trợ giá không đơn thuần phản ánh hiệu quả kinh doanh thấp. Khoản ngân sách này còn dùng để duy trì tần suất vận hành, đảm bảo an toàn kỹ thuật và giữ giá vé ở mức phù hợp với số đông người dân.
Hà Nội có tỷ lệ trợ giá cao hơn cũng đến từ việc với quy mô khai thác lớn hơn. Năm 2025, Metro Hà Nội vận hành gần 162.000 lượt tàu, vượt xa quy mô của hệ thống metro TP. Hồ Chí Minh hiện tại.
Cơ chế đặt hàng dịch vụ công giữa hai địa phương có sự khác nhau về phạm vi chi phí và tiến độ quyết toán.
