Phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với bà Lý Kim Chi, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh (FFA), về tình hình sản xuất, xuất khẩu, chuẩn bị nguồn hàng Tết Đinh Mùi 2027 và kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thị trường.
Bà Lý Kim Chi - Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh (FFA).
Sức mua trong nước tạo động lực cho sản xuất
- Trong 9 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất ngành chế biến lương thực, thực phẩm và đồ uống của TP. Hồ Chí Minh tăng 11% so với cùng kỳ. Bà đánh giá thế nào về kết quả này, đặc biệt trong bối cảnh sức mua trong nước và tổng mức bán lẻ hàng hóa của Thành phố đang tăng mạnh?
Bà Lý Kim Chi:Tôi đánh giá mức tăng 11% là tín hiệu rất đáng mừng đối với ngành lương thực, thực phẩm và đồ uống. Trong điều kiện hiện nay, doanh nghiệp phải tính toán từng khoản chi phí để vừa duy trì chất lượng sản phẩm, vừa bảo đảm giá bán phù hợp với khả năng chi tiêu của người tiêu dùng. Vì vậy, duy trì được mức tăng sản xuất này là nỗ lực đáng ghi nhận của các doanh nghiệp.
Sức mua và tổng mức bán lẻ của Thành phố tăng cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm. Đối với ngành thực phẩm, hàng bán được thì doanh nghiệp mới có thể tiếp tục sản xuất, quay vòng vốn và chuẩn bị cho mùa cao điểm cuối năm.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của TP. Hồ Chí Minh tăng 13,8% so với cùng kỳ 2025.
Tuy nhiên, qua trao đổi với hội viên, chúng tôi nhận thấy tình hình chưa đồng đều. Có doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi hơn, nhưng vẫn có doanh nghiệp chịu áp lực về chi phí và đầu ra. Do đó, mức tăng chung của toàn ngành chưa đồng nghĩa với việc tất cả doanh nghiệp đã vượt qua khó khăn.
Tôi cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp cần tận dụng tốt sức mua trong nước, phát triển sản phẩm sát nhu cầu, đa dạng quy cách, mức giá và phối hợp hiệu quả với hệ thống phân phối. Người dân mua thực phẩm hằng ngày; doanh nghiệp cần giữ vững chất lượng để người tiêu dùng yên tâm, đồng thời duy trì mức giá phù hợp để họ tiếp tục lựa chọn sản phẩm.
Tận dụng cơ hội xuất khẩu, kiểm soát chặt chi phí
- Ba tháng cuối năm thường là thời điểm cao điểm sản xuất và xuất khẩu của ngành lương thực, thực phẩm và đồ uống. Theo bà, hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp trong những tháng cuối năm 2026 có những thuận lợi, cơ hội nào? Đồng thời, doanh nghiệp đang đối mặt với những khó khăn, thách thức gì về thị trường, đơn hàng, chi phí và yêu cầu của các thị trường nhập khẩu, thưa bà?
Bà Lý Kim Chi:Vào thời điểm cuối năm, nhu cầu phục vụ mùa lễ hội và Tết tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp tìm kiếm đơn hàng, mở rộng thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tự do cũng tạo lợi thế trong việc tiếp cận thị trường quốc tế.
Ngành lương thực, thực phẩm TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Đối với ngành thực phẩm, tôi nhận thấy vẫn còn nhiều cơ hội phát triển các sản phẩm chế biến sâu. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ đặc điểm của từng thị trường, từ khẩu vị, cách sử dụng sản phẩm đến mức giá phù hợp. Sản phẩm có chất lượng tốt cần đi cùng khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người tiêu dùng tại thị trường nhập khẩu.
Thời gian qua, FFA đã phối hợp tổ chức các chương trình kết nối nhà mua hàng, tham gia các triển lãm như: HCMC FOODEX, Vietfood & Beverage nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, gặp gỡ đối tác và xúc tiến thương mại. Qua những hoạt động này, chúng tôi nhận thấy nhà mua hàng đặc biệt quan tâm đến chất lượng, giá cả và khả năng giao hàng của nhà cung cấp.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp phải tính toán nhiều yếu tố biến động khi xây dựng giá và nhận đơn hàng. Giá nguyên liệu, năng lượng, tỷ giá và cước vận chuyển, đặc biệt trên các tuyến vận tải quốc tế, đều có thể ảnh hưởng đến chi phí và hiệu quả kinh doanh.
Ngoài ra, các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, nhãn và bao bì phải được đáp ứng theo quy định của từng thị trường ngay từ khâu sản xuất. Doanh nghiệp cần tính toán kỹ từng hợp đồng, giữ uy tín với khách hàng hiện có và mở rộng thị trường phù hợp với năng lực. Muốn khách hàng tiếp tục đặt hàng, chất lượng phải ổn định và các cam kết phải được thực hiện đầy đủ.
Chủ động nguồn hàng phục vụ Tết Đinh Mùi 2027
- Đối với thị trường trong nước, đặc biệt là dịp Tết Đinh Mùi 2027, các doanh nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm và đồ uống của TP. Hồ Chí Minh đang chuẩn bị nguồn hàng như thế nào? Bà dự báo nhu cầu tiêu dùng và sức mua dịp Tết năm nay ra sao? Doanh nghiệp cần lưu ý gì để bảo đảm nguồn cung, chất lượng và giá cả hàng hóa?
Bà Lý Kim Chi:Thành phố đã và đang triển khai Chương trình Bình ổn thị trường phục vụ Tết Đinh Mùi 2027. Như mọi năm, FFA tiếp tục đồng hành, kết nối doanh nghiệp hội viên tham gia chương trình và phối hợp với hệ thống phân phối chuẩn bị nguồn hàng phục vụ người dân.
FFA tiếp tục đồng hành, kết nối doanh nghiệp hội viên tham gia Chương trình Bình ổn thị trường phục vụ Tết Đinh Mùi 2027 và phối hợp với hệ thống phân phối chuẩn bị nguồn hàng phục vụ người dân.
Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng dịp Tết, các doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị từ quý III, bao gồm kế hoạch thu mua nguyên liệu, bố trí công suất sản xuất và xây dựng lịch giao hàng. Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, chủ động nguồn cung và bổ sung hàng hóa khi sức mua tăng trong cao điểm.
Với diễn biến tích cực của thị trường trong nước, tôi kỳ vọng sức mua Tết sẽ cải thiện. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần tính sát nhu cầu của từng nhóm hàng, xây dựng quy cách và mức giá phù hợp với khả năng chi tiêu của người dân. Việc dự trữ cũng phải gắn với sức tiêu thụ và hạn sử dụng, tránh tồn kho lớn sau Tết.
Tôi đặc biệt lưu ý, càng vào cao điểm càng phải kiểm soát chặt chất lượng. Việc tăng sản lượng vẫn phải bảo đảm đầy đủ yêu cầu về nguyên liệu, vệ sinh sản xuất, bảo quản và vận chuyển.
Cùng với đó, doanh nghiệp cần tìm giải pháp giảm hao hụt, tối ưu chi phí sản xuất và phối hợp chặt chẽ với nhà phân phối để giữ giá bán hợp lý. Đây là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu thị trường, đồng thời duy trì hiệu quả hoạt động trong mùa cao điểm.
Đối với doanh nghiệp tham gia chương trình bình ổn, bảo đảm nguồn hàng và thực hiện đúng cam kết về giá là trách nhiệm với người dân, đồng thời giúp giữ uy tín của doanh nghiệp.
Hoàn thiện chính sách, tăng hỗ trợ kết nối thị trường
- Từ thực tế sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp hội viên, bà kiến nghị gì với TP. Hồ Chí Minh và các cơ quan quản lý để hỗ trợ ngành lương thực, thực phẩm và đồ uống mở rộng thị trường, nâng sức cạnh tranh, thúc đẩy xuất khẩu và khai thác tốt hơn thị trường nội địa trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027, thưa bà?
Bà Lý Kim Chi:Điều đầu tiên tôi muốn kiến nghị là Thành phố tăng cường tiếng nói với Trung ương trong quá trình hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và nghị định hướng dẫn thi hành Luật.
Thời gian qua, FFA đã bám sát các phiên bản dự thảo, liên tục tổng hợp ý kiến của doanh nghiệp, tham gia góp ý với Bộ Y tế, Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội. Có những nội dung đã được tiếp thu, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề lớn cần xem xét kỹ, nhất là phạm vi sản phẩm, thủ tục đăng ký bản công bố hoặc công bố tiêu chuẩn và các yêu cầu chuyển tiếp đối với hồ sơ đang sử dụng.
Đây là những quy định tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và đưa hàng ra thị trường. Chúng tôi mong Thành phố cùng phản ánh rõ những vướng mắc này, để Luật bảo đảm quản lý theo rủi ro, tăng cường hậu kiểm và trách nhiệm của doanh nghiệp, tránh buộc doanh nghiệp làm lại hồ sơ khi sản phẩm không có thay đổi trọng yếu.
Thứ hai, Thành phố cần tăng cường hỗ trợ phát triển thị trường sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Qua các hoạt động kết nối, chúng tôi nhận thấy sau khi gặp đối tác, doanh nghiệp vẫn cần hỗ trợ về tiêu chuẩn, chứng nhận và thông tin thị trường để tiến tới ký kết hợp đồng. Với thị trường trong nước, cần tổ chức thêm các chương trình kết nối đúng nhu cầu giữa nhà sản xuất và hệ thống phân phối, đồng thời theo dõi kết quả sau kết nối.
Thứ ba, tôi kiến nghị Thành phố quan tâm bố trí quỹ đất và hạ tầng phù hợp cho ngành chế biến thực phẩm trong quá trình quy hoạch, chuyển đổi các khu chế xuất, khu công nghiệp hiện hữu. Đây là điều kiện để doanh nghiệp đầu tư ổn định, mở rộng sản xuất, gắn với kho lạnh, logistics và vùng nguyên liệu.
Về phía hiệp hội, FFA sẽ tiếp tục làm đầu mối tổng hợp, phản ánh những vấn đề cụ thể của hội viên đến các cơ quan có thẩm quyền. Chúng tôi mong các kiến nghị được xem xét, giải quyết thấu đáo, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và phát triển thương hiệu.
Trong giai đoạn cuối năm 2026 và năm 2027, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, khai thác cơ hội thị trường. Chính sách phù hợp, xúc tiến thương mại sát nhu cầu và điều kiện sản xuất bảo đảm sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường nội địa và thúc đẩy xuất khẩu.