Xác định đúng mô hình, tuân thủ quy định
Thương mại điện tử đang mở thêm kênh tiếp cận khách hàng, tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, kinh doanh trên môi trường số cũng đặt ra yêu cầu tuân thủ các quy định về thực hiện thủ tục hành chính thương mại điện tử, quy định về công khai thông tin, thuế và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, cho biết thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực tiên phong của kinh tế số. Trong bối cảnh hoạt động thương mại điện tử ngày càng phát triển, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia kinh doanh trực tuyến có ý nghĩa quan trọng.
Theo ông Nguyễn Minh Hùng, khối lượng hồ sơ liên quan đến đăng ký website, ứng dụng thương mại điện tử trên địa bàn thành phố tăng lên, cho thấy nhu cầu tham gia kinh doanh trực tuyến ngày càng lớn. Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với cơ quan quản lý nhà nước trong công tác tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý hồ sơ.
Từ thực tiễn quản lý, đại diện Sở Công Thương lưu ý doanh nghiệp cần quan tâm một số nội dung quan trọng khi triển khai hoạt động thương mại điện tử.
Trước hết, doanh nghiệp phải xác định đúng mô hình kinh doanh để thực hiện thủ tục phù hợp. Không phải mọi nền tảng thương mại điện tử (website/app) có đăng tải thông tin, giới thiệu doanh nghiệp hoặc trưng bày sản phẩm đều thuộc diện phải thực hiện thủ tục hành chính thông báo, đăng ký thương mại điện tử.
Đối với nền tảng chỉ cung cấp thông tin giới thiệu doanh nghiệp, sản phẩm nhưng không ghi nhận đặt hàng trực tuyến, doanh nghiệp không phải thực hiện thủ tục hành chính về thương mại điện tử. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định về Luật Thương mại định tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP.
Trong khi đó, website có chức năng ghi nhận đặt hàng trực tuyến phải thực hiện các thủ tục theo quy định. Việc xác định đúng mô hình ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh nhầm lẫn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và triển khai hoạt động kinh doanh.
Công khai thông tin, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng
Bên cạnh việc xác định đúng mô hình, doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến phải thực hiện nghĩa vụ công khai thông tin đầy đủ, chính xác và minh bạch. Theo ông Nguyễn Minh Hùng, các nội dung cần thể hiện rõ gồm thông tin về chủ thể kinh doanh, thông tin liên hệ, hàng hóa, giá cả, phương thức giao dịch, giao nhận và thanh toán.
Các thông tin này phải được trình bày rõ ràng, chính xác và cập nhật kịp thời. Việc công khai giúp khách hàng nhận diện đúng chủ thể bán hàng, nắm được đặc điểm sản phẩm và các điều kiện giao dịch trước khi quyết định mua hàng.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt việc xác nhận đăng ký website thương mại điện tử với việc đáp ứng các điều kiện kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Thương mại điện tử là một phương thức phân phối hàng hóa, không thay thế những yêu cầu pháp lý đối với hoạt động kinh doanh truyền thống.
Chẳng hạn, doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm ngoài việc thực hiện thủ tục liên quan đến thương mại điện tử còn phải tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm, thuế và nguồn gốc xuất xứ hàng hóa. Đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, giấy phép liên quan và bảo đảm giấy tờ còn hiệu lực.
Ông Hùng cũng nhấn mạnh, trách nhiệm chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa thuộc về doanh nghiệp kinh doanh. Việc website đã được xác nhận đăng ký không đồng nghĩa doanh nghiệp được miễn trách nhiệm chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải bảo đảm thông tin quảng cáo, giới thiệu sản phẩm không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Các nội dung liên quan đến giá bán, chất lượng, giao nhận và thanh toán cần được công khai, đồng thời thực hiện đúng cam kết.
Doanh nghiệp cũng cần chú ý trách nhiệm cập nhật thông tin khi có thay đổi. Nếu thông tin về sản phẩm, hàng hóa hoặc tính năng được giới thiệu trên website không còn phù hợp với thực tế, doanh nghiệp phải chủ động điều chỉnh. Việc chưa kịp cập nhật không phải là lý do để bỏ qua nghĩa vụ này.
Mở rộng hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thương mại điện tử
Bên cạnh nhiệm vụ quản lý nhà nước, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thương mại điện tử, xem đây là kênh phân phối bổ sung để mở rộng thị trường và đưa sản phẩm đến người tiêu dùng.
Theo ông Nguyễn Minh Hùng, Sở phối hợp với các đơn vị triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp thuộc ngành thời trang tiếp cận, khai thác thương mại điện tử. Đồng thời, thành phố thúc đẩy chương trình kiểm soát chất lượng hàng hóa theo hướng trách nhiệm, tăng cường liên kết giữa nhà sản xuất, nhà bán lẻ và các chủ thể tham gia phân phối.
Thông qua chương trình này, doanh nghiệp tham gia có thể phối hợp kiểm soát chất lượng hàng hóa, nâng cao trách nhiệm đối với sản phẩm đưa ra thị trường. Đây cũng là cơ hội để các đơn vị truyền thông, quảng bá sản phẩm và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Đại diện Sở Công Thương khuyến khích doanh nghiệp có sản phẩm, hàng hóa chủ động đăng ký tham gia chương trình kiểm soát chất lượng theo hướng trách nhiệm. Ngoài ra, Sở còn phối hợp với các đơn vị triển khai hoạt động xúc tiến thương mại điện tử, kết nối hội thảo và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các chương trình bán hàng trực tuyến.
Trong giai đoạn từ nay đến năm 2027, thành phố tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu trên cả môi trường trực tuyến và trực tiếp. Sở Công Thương cũng đề nghị doanh nghiệp hưởng ứng các chiến dịch mua sắm, khuyến mại trên nền tảng số.
Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục phát triển, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh trực tuyến. Thực hiện đúng quy định giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ vi phạm, đồng thời góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo niềm tin đối với sản phẩm, hàng hóa trên thị trường.
