Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Mường Mùn, Mùn Chung và Pú Xi, hiện xã Mường Mùn (tỉnh Điện Biên) đang đứng trước những cơ hội phát triển mới. Với diện tích tự nhiên hơn 248 km², dân số gần 15.000 người, trong đó trên 97% là đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương sở hữu nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu, tài nguyên du lịch và bản sắc văn hóa. Từ những tiềm năng ấy, Mường Mùn đang từng bước xây dựng hướng đi mới, lấy phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với du lịch cộng đồng làm động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân.
Tiềm năng thủy điện với công suất từ 9MW đến 44MW, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế và mở ra cơ hội khai thác các loại hình du lịch trải nghiệm cho xã Mường Mùn (tỉnh Điện Biên).
Hình thành vùng nông sản hàng hóa quy mô lớn
Mường Mùn là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên nhưng lại sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp. Hiện địa phương có hơn 870ha mắc ca, trên 505ha cà phê cùng nhiều diện tích cây ăn quả và cây trồng có giá trị kinh tế khác. Những năm gần đây, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng mắc ca, cà phê và dứa. Sự thay đổi trong tư duy sản xuất đang tạo nên diện mạo mới cho vùng đất từng chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.
Để triển khai 45 dự án phát triển cà phê tại 29 bản với tổng diện tích đăng ký lên tới hơn 1.141ha, 6 tháng đầu năm 2026, xã đã xây dựng 6 vườn ươm tại các bản Hát Khoang, Ta Pao, Lúm, Hỏm Hốc và Xuân Tươi. Hiện các vườn ươm đang được chăm sóc tốt, bảo đảm nguồn cây giống phục vụ nhu cầu mở rộng diện tích sản xuất.
Các vườn ươm tại xã Mường Mùn đang được chăm sóc tốt, bảo đảm nguồn cây giống phục vụ nhu cầu mở rộng diện tích sản xuất.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Mường Mùn Trần Khắc Tuấn:"Thực hiện Kế hoạch số 1850 của UBND tỉnh và định hướng phát triển cây cà phê, mắc ca, địa phương đặt mục tiêu nâng diện tích cà phê từ hơn 505ha năm 2025 lên trên 1.646ha trong năm 2026, trong đó diện tích trồng mới đạt trên 1.140ha. Song song với đó, xã tiếp tục duy trì và phát triển diện tích mắc ca hiện có. Kết quả rà soát cho thấy người dân đã đăng ký trồng mắc ca đạt trên 109% kế hoạch đề ra. Điều này thể hiện sự đồng thuận cao của nhân dân đối với chủ trương phát triển các loại cây trồng chủ lực của địa phương".
Không chỉ tập trung mở rộng diện tích, Mường Mùn còn hướng tới sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, tạo đầu ra ổn định và tăng thu nhập cho người dân.
Tại bản Xuân Tươi, phong trào phát triển cà phê đang nhận được sự hưởng ứng tích cực. Ông Quàng Văn Chơi, Trưởng bản Xuân Tươi cho biết, toàn bản hiện có 126 hộ thì đã có 60 hộ đăng ký trồng cà phê với tổng diện tích khoảng 34ha.
“Bà con rất phấn khởi vì cây cà phê được kỳ vọng sẽ mang lại nguồn thu nhập ổn định. Người dân sẵn sàng góp công lao động để triển khai các dự án. Chúng tôi tin rằng đây sẽ là hướng đi giúp nhiều hộ dân vươn lên thoát nghèo bền vững”,ông Chơi chia sẻ.
Khơi dậy tiềm năng du lịch từ cảnh quan và bản sắc văn hóa
Không chỉ sở hữu lợi thế về nông nghiệp, Mường Mùn còn được thiên nhiên ưu đãi với nhiều cảnh quan hấp dẫn và những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc. Nổi bật là khu suối Ta Pao với cảnh quan hoang sơ, dòng nước trong mát quanh năm cùng khí hậu dễ chịu. Những năm gần đây, địa điểm này đã trở thành điểm đến được nhiều du khách và giới trẻ tìm đến tham quan, trải nghiệm, chụp ảnh và chia sẻ trên các nền tảng mạng xã hội.
Bên cạnh đó, trên địa bàn xã còn có hệ thống các công trình thủy điện với công suất từ 9MW đến 44MW, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế địa phương và mở ra cơ hội khai thác các loại hình du lịch trải nghiệm.
Một lợi thế khác của Mường Mùn chính là kho tàng văn hóa đa dạng của các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú. Hiện toàn xã có 20/31 bản đạt danh hiệu bản văn hóa; 19 bản có nhà văn hóa cộng đồng. Các mô hình câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, nhóm phòng chống bạo lực gia đình và địa chỉ tin cậy trong cộng đồng được duy trì hiệu quả. Nhờ vậy, nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa trong thời gian tới.
Theo định hướng phát triển giai đoạn 2025 - 2030, Mường Mùn xác định phát triển kinh tế xanh, thông minh và bền vững. Trong đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch, xây dựng các bản văn hóa du lịch cộng đồng, tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội phục vụ du khách.
Suối Ta Pao với cảnh quan hoang sơ, dòng nước trong mát quanh năm cùng khí hậu dễ chịu trở thành điểm đến được nhiều du khách và giới trẻ tìm đến tham quan, trải nghiệm.
Cùng với phát triển nông nghiệp và du lịch, địa phương cũng đang từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số. Nhiều hộ kinh doanh, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đã bước đầu ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, quảng bá sản phẩm và bán hàng trên các nền tảng trực tuyến như Facebook, Zalo, TikTok.
Để khai thác hiệu quả các tiềm năng sẵn có, xã Mường Mùn cũng đang tích cực giới thiệu quy hoạch, lợi thế và cơ hội đầu tư tới các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh. Đồng thời chủ động đề xuất điều chỉnh, bổ sung các danh mục dự án ưu tiên nhằm phát huy tối đa quỹ đất, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho thu hút đầu tư vào lĩnh vực thương mại, dịch vụ và du lịch.
Từ vùng đất còn nhiều khó khăn, Mường Mùn đang từng bước chuyển mình bằng những hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế. Khi những đồi cà phê, mắc ca tiếp tục được mở rộng, những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy và cảnh quan thiên nhiên được khai thác hiệu quả để phát triển du lịch, vùng đất này đang mở ra kỳ vọng về một tương lai phát triển năng động hơn, bền vững hơn của tỉnh Điện Biên.
