Hội nghị quán triệt, tập huấn Luật Báo chí năm 2025 và các văn bản thi hành Luật được tổ chức trực tiếp và trực tuyến.
Tại điểm cầu Hà Nội, có gần 200 đại biểu là đại diện các bộ, ngành, các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí ở Trung ương cũng như các tỉnh, thành khu vực phía Bắc. Đồng thời, hội nghị còn kết nối trực tuyến với hơn 97 điểm cầu đại diện cho các cơ quan chức năng và báo chí tại khu vực miền Trung và phía Nam.
Tạo hành lang pháp lý mới để báo chí phát triển
Luật Báo chí năm 2025 (Luật số 126/2025/QH15) được Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 10/12/2025. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Luật Báo chí năm 2025 được xây dựng, ban hành trên cơ sở bám sát các chủ trương lớn của Đảng về công tác báo chí; đồng thời hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân theo Hiến pháp, điều chỉnh kịp thời hoạt động báo chí trước yêu cầu đổi mới và phát triển.
Trong phần trình bày về Luật Báo chí năm 2025 và các Nghị định quy định chi tiết, Cục trưởng Cục Báo chí - ông Lưu Đình Phúc cho biết, Luật Báo chí năm 2025 được xây dựng trong bối cảnh hoạt động báo chí, truyền thông thay đổi nhanh chóng dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và sự bùng nổ của các nền tảng số.
Trong đó, theo lãnh đạo Cục Báo chí, nếu như Luật Báo chí năm 2016 tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động báo chí trong thời gian qua, thì đến nay, nhiều quy định đã không còn theo kịp thực tiễn phát triển của ngành. Chính vì vậy, việc ban hành Luật Báo chí năm 2025 nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trên bình diện tổng thể, tạo hành lang pháp lý mới để báo chí phát triển trong giai đoạn mới.
Cụ thể, so với Luật Báo chí năm 2016, Luật Báo chí năm 2025 có 4 chương, 51 điều, giảm 2 chương và 10 điều và tập trung vào 4 chính sách lớn, gồm: tăng cường công tác quản lý nhà nước về báo chí; nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo; phát triển kinh tế báo chí và hoạt động báo chí trên không gian mạng.
Về vị trí của báo chí, Luật Báo chí năm 2025 khẳng định, báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là báo chí cách mạng; là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước; là diễn đàn của Nhân dân.
Theo ông Lưu Đình Phúc, xu hướng tiếp cận tin tức qua mạng xã hội ngày càng phổ biến, khiến các nền tảng số trở thành cửa ngõ thông tin báo chí đến công chúng; đội ngũ người sáng tạo nội dung trên các nền tảng số đã lên tới khoảng 300.000 người, trong khi đó, ngành báo chí đang thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức, bộ máy khiến lực lượng người làm báo giảm đáng kể.
Với khả năng lan tỏa mạnh mẽ, tương tác cao và tốc độ sản xuất nội dung nhanh, các nền tảng mạng xã hội đang tạo ra sức ép cạnh tranh ngày càng lớn đối với báo chí chính thống.
Đặc biệt, ông Lưu Đình Phúc nhấn mạnh, điện thoại thông minh đang trở thành "tòa soạn của mỗi người dân", còn mạng xã hội là cửa ngõ tiếp nhận thông tin của công chúng; cùng với đó, video ngắn, các định dạng nội dung mới và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi toàn diện phương thức sản xuất, phân phối và tiêu thụ thông tin. AI không chỉ hỗ trợ sản xuất nội dung theo thời gian thực mà còn làm thay đổi cách thức vận hành của các tòa soạn. Bên cạnh đó, hạ tầng Internet ngày càng phát triển, tốc độ truyền tải dữ liệu tăng mạnh, mở ra nhiều hình thức báo chí thế hệ mới với khả năng ứng dụng video chất lượng cao, thực tế ảo và các công nghệ số hiện đại.
Những thay đổi đó đang tác động trực tiếp đến hoạt động báo chí và đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Theo đó, nếu trước đây quản lý báo chí chủ yếu theo từng loại hình và bằng phương thức hành chính thì nay phải chuyển sang tư duy quản trị hệ sinh thái báo chí đa nền tảng, đa dịch vụ. Quản lý không chỉ dựa trên các quy định hành chính mà phải dựa trên dữ liệu, công nghệ số và các công cụ quản trị hiện đại.
Mở rộng không gian hoạt động của báo chí
Từ thực tiễn, bối cảnh mới, lãnh đạo Cục Báo chí đã nêu rõ một số điểm mới nổi bật, quan trọng của Luật Báo chí năm 2025 như: Luật Báo chí 2025 mở rộng không gian hoạt động của báo chí, trong đó chính thức xác lập không gian mạng là môi trường hoạt động hợp pháp, chính thống của báo chí cách mạng Việt Nam.
Đặc biệt, lần đầu tiên Luật đặt nền móng pháp lý cho việc xây dựng nền tảng số báo chí quốc gia; tạo điều kiện để các cơ quan báo chí phát triển theo mô hình đa dịch vụ. Tuy nhiên, luật cũng yêu cầu phải tách bạch rõ nội dung báo chí với các hoạt động dịch vụ nhằm bảo đảm tính minh bạch và không làm ảnh hưởng đến bản chất của hoạt động báo chí.
Về ứng dụng AI, luật xác định AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn trách nhiệm pháp lý đối với sản phẩm báo chí vẫn thuộc về cơ quan báo chí và người làm báo. Vì vậy, các tòa soạn phải xây dựng quy chế sử dụng AI, kiểm chứng đầy đủ thông tin do AI hỗ trợ tạo ra và có cơ chế nhận diện nội dung sử dụng AI khi cần thiết. Mục tiêu là khuyến khích đổi mới công nghệ nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác và trách nhiệm.
Đại diện các cơ quan, đơn vị trao đổi các vấn đề, quy định của Luật Báo chí năm 2025 tới cơ quan quản lý báo chí tại hội nghị.
Ngoài ra, một nội dung đáng chú ý là phát triển các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, tạo lực lượng đủ mạnh để dẫn dắt thông tin, định hướng dư luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, truyền thông chính sách và xây dựng hình ảnh quốc gia trên môi trường số.
Bên cạnh đó, Luật Báo chí năm 2025 đồng thời mở rộng phạm vi liên kết trong các lĩnh vực, trừ các nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại. Tuy nhiên, luật quy định rất chặt chẽ về trách nhiệm của từng bên nhằm ngăn ngừa tình trạng tư nhân hóa báo chí hoặc buông lỏng quản lý nội dung.
Phó Cục trưởng Cục Báo chí - bà Mai Hương Giang trình bày những nội dung chính của các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Báo chí năm 2025.
Cũng tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Báo chí - bà Mai Hương Giang trình bày những nội dung chính của các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật, gồm: Thông tư số 13/2026/TT-BVHTTDL quy định về điều kiện, hoạt động, hồ sơ thông báo thành lập cơ quan thường trú, văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú và mẫu giấy giới thiệu khi hoạt động nghiệp vụ báo chí; Thông tư số 19/2026/TT-BVHTTDL quy định chi tiết hồ sơ, thủ tục cấp, đổi, cấp lại và thu hồi thẻ nhà báo, thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu của lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp; Thông tư số 20/2026/TT-BVHTTDL quy định chi tiết hồ sơ, thủ tục cấp, sửa đổi, bổ sung giấy phép hoạt động báo chí; điều kiện, hồ sơ, thủ tục cấp giấy phép xuất bản bản tin, xuất bản đặc san; lưu chiểu bản tin, đặc san.
Luật Báo chí năm 2025 và các văn bản quy định chi tiết thi hành là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để điều chỉnh toàn diện mọi hoạt động báo chí. Các quy định này xác lập rõ ràng quyền và nghĩa vụ của cơ quan báo chí, nhà báo, cơ quan chủ quản, đồng thời nêu cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.Vì vậy, việc tổ chức tập huấn đầy đủ và kịp thời các quy định của Luật có ý nghĩa vô cùng thiết thực. Điều này góp phần bảo đảm việc triển khai thi hành được thống nhất, đúng quy định và quan trọng nhất là hạn chế những cách hiểu cũng như cách áp dụng khác nhau trong thực tiễn hoạt động báo chí hiện nay.
