Thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hướng tới nền kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải ngày càng siết chặt, việc đổi mới quy trình vận hành, ứng dụng công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng hiệu quả được xem là chìa khóa để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nỗ lực đổi mới công nghệ, tối ưu hóa nguồn lực
Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 đặt mục tiêu thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn và tạo việc làm xanh.
Theo Bộ Công Thương, thời gian qua các hoạt động của chương trình tập trung vào công tác xây dựng hoàn thiện các cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy các hoạt động sản xuất xanh, tiêu dùng bền vững. Cơ quan chức năng đã hỗ trợ một số địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện, đồng thời ban hành các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật áp dụng sản xuất bền vững cho một số ngành công nghiệp trọng điểm.
Thực hiện chương trình Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tái cấu trúc quy trình sản xuất, chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng tái tạo và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn.
Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ TMC Việt Nam cho biết:"Hiệp hội cần giúp doanh nghiệp nhận thức được chuyển đổi xanh là xu hướng bắt buộc, tất yếu đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Chỉ có chuyển đổi xanh, phát triển bền vững mới giúp doanh nghiệp tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, tham gia các chuỗi cung ứng, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn và phát triển bền vững."
Bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ TMC Việt Nam.
Với đặc thù gần 20 năm phát triển trong lĩnh vực giặt là và tiệt trùng công nghiệp, Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ TMC Việt Nam đã chủ động đổi mới công nghệ để cắt giảm chi phí và tài nguyên. Nhận thấy xu hướng thị trường chuyển dịch sang sử dụng dịch vụ giặt ngoài nhằm bảo vệ môi trường, TMC Việt Nam đã đầu tư hệ thống sử dụng lực vắt, lực ép tạo thành các bánh đồ vải tự động chuyển sang máy sấy, giúp tiết kiệm nhiên liệu, tài nguyên và nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, đồng thời đầu tư hệ thống lọc và xử lý nước thải để tái sử dụng nguồn nước cùng hóa chất đã qua sử dụng, từng bước hoàn thiện mô hình kinh tế tuần hoàn.
Ở góc độ tập đoàn đa quốc gia, bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc Đối ngoại Nestlé Việt Nam cho biết đối với doanh nghiệp, phát triển bền vững, phát triển các giải pháp xanh và những sản phẩm hướng đến tiêu dùng xanh không chỉ là câu chuyện về phát triển bền vững thuần túy mà còn là một chiến lược lâu dài, một khoản đầu tư dài hạn hướng đến sự phát triển chung.
Đơn vị này đang áp dụng chiến lược dựa trên 4 trụ cột: thu mua có trách nhiệm, phát triển bao bì bền vững, bảo vệ nguồn nước và ứng phó biến đổi khí hậu. Ngoài ra, thông qua chương trình NESCAFÉ Plan phối hợp cùng các viện nghiên cứu và chính quyền địa phương, doanh nghiệp hỗ trợ nông dân áp dụng canh tác bền vững, giảm lượng nước tưới, qua đó cắt giảm đáng kể điện năng tiêu thụ trong quá trình tưới tiêu tại vùng nguyên liệu.
"Chúng tôi áp dụng các phương pháp tiết kiệm điện trong dây chuyền sản xuất,đồng thời hợp tác triển khai các dự án điện mặt trời mái nhà tại các xưởng sản xuất. Do việc sử dụng năng lượng đòi hỏi tính hiệu quả và độ ổn định cao, chúng tôi luôn thận trọng phối hợp với các đối tác để đánh giá kỹ lưỡng, bảo đảm các giải pháp vừa đáp ứng mục tiêu chuyển đổi xanh, vừa vận hành sản xuất an toàn, hiệu quả",bà Lê thị Hoài Thương chia sẻ.
Nhiều doanh nghiệp đầu tư phát triển hệ thống điện mặt trời mái nhà để giảm phát thải trong quá trình sản xuất. Ảnh minh hoạ
Đồng bộ cơ chế chính sách và nâng cao nhận thức cộng đồng
Thực tế triển khai thời gian qua cho thấy, Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 đã và đang nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ và chuyển biến tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp. Thay vì chờ đợi, nhiều đơn vị đã chủ động lồng ghép mục tiêu của chương trình vào chiến lược kinh doanh cốt lõi. Mặc dù ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh vẫn đang đối mặt với không ít thách thức về vốn đầu tư ban đầu, hạ tầng kỹ thuật và năng lực tiếp cận các tiêu chuẩn xanh.
Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ, ổn định và có tính dự báo cao nhằm tạo động lực đầu tư dài hạn. Bên cạnh đó cần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn tín dụng xanh để giải quyết bài toán vốn ban đầu, đồng thời phối hợp triển khai các chương trình đào tạo tiêu chuẩn xanh, dán nhãn sinh thái và đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng. Sự đồng hành toàn diện giữa chính sách ưu đãi, phát triển hạ tầng và định hình hành vi tiêu dùng trách nhiệm được xem là nền tảng cốt lõi giúp doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng, tối ưu tài nguyên và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế bền vững.
Sản xuất và tiêu dùng bền vững không phải là nhiệm vụ riêng lẻ của từng đơn vị mà đòi hỏi nỗ lực chung của toàn xã hội. Khi cộng đồng doanh nghiệp chủ động chuẩn hóa quy trình để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường, hàng hóa Việt Nam không chỉ khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ kinh tế toàn cầu mà còn đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững quốc gia. Việc khơi thông thêm các nguồn lực tài chính xanh cùng sự đồng bộ về cơ chế, chính sách trong giai đoạn tới sẽ là đòn bẩy quan trọng, tiếp thêm động lực để doanh nghiệp tự tin bứt phá trên lộ trình chuyển đổi xanh.
Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 hướng tới mục tiêu khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn. Việc cộng đồng doanh nghiệp chủ động chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, tối ưu hóa nguyên liệu và áp dụng quy trình sản xuất sạch sẽ tạo nền tảng vững chắc để xây dựng nền kinh tế xanh, hiện thực hóa các cam kết phát triển bền vững của quốc gia trong giai đoạn mới.
