Điều kiện cấp phép và thu hồi giấy phép hoạt động báo chí
Nghị định số 237/2026/NĐ-CP được ban hành căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15 và Luật Báo chí số 126/2025/QH15, nhằm cụ thể hóa 18 nội dung ủy quyền lập pháp, bao gồm: điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với tổ chức xã hội và tổ chức xã hội nghề nghiệp; điều kiện thực hiện thêm loại hình báo chí, xuất bản thêm ấn phẩm, mở chuyên trang; các trường hợp thu hồi giấy phép; chế độ lưu chiểu, nộp ấn phẩm; lãnh đạo cơ quan báo chí; hoạt động báo chí trên không gian mạng; trách nhiệm sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo; và xuất khẩu, nhập khẩu báo chí.
Theo Nghị định, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp muốn được cấp giấy phép hoạt động báo chí phải đáp ứng 05 nhóm điều kiện. Về thời gian hoạt động và quy mô: tổ chức phải có ít nhất 03 năm hoạt động và số lượng hội viên chính thức tối thiểu là 150 người. Về nhân sự: cơ quan báo chí cần có ít nhất 07 nhân sự, trong đó tối thiểu 03 người được cấp thẻ nhà báo. Về cơ sở vật chất: trụ sở phải ổn định từ 02 năm trở lên do cơ quan chủ quản bố trí hoặc thuê. Về tài chính: phải xây dựng đề án tài chính cụ thể bảo đảm nguồn thu hợp pháp đủ trả lương, bảo hiểm và chi phí vận hành trong ít nhất 02 năm.
Nghị định quy định rõ 05 trường hợp thu hồi giấy phép hoạt động báo chí. Đáng chú ý, cơ quan báo chí sẽ bị thu hồi giấy phép nếu không thành lập hoặc không có sản phẩm báo chí trong vòng 03 tháng (với báo in và báo điện tử) hoặc 09 tháng (với hoạt động phát thanh, truyền hình, tạp chí in) kể từ ngày giấy phép có hiệu lực. Trong quá trình hoạt động, cơ quan báo chí cũng bị thu hồi giấy phép nếu tạm ngừng hoạt động quá 03 tháng đối với báo in, báo điện tử; hoặc nếu chậm đóng bảo hiểm xã hội trên 50% tổng số người lao động quá 12 tháng kể từ khi có phản ánh của người lao động.
Về tiêu chuẩn lãnh đạo cơ quan báo chí, Nghị định quy định người đứng đầu cơ quan báo chí in và báo chí điện tử là Tổng Biên tập; người đứng đầu cơ quan phát thanh, truyền hình, cơ quan thông tấn quốc gia là Tổng Giám đốc. Người được bổ nhiệm phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên; có thẻ nhà báo còn hiệu lực; có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về báo chí; và phải còn đủ thời gian công tác ít nhất trọn 01 nhiệm kỳ (60 tháng) trở lên. Nghị định cũng quy định tuổi tối đa giữ chức vụ lãnh đạo cơ quan báo chí không thuộc cơ quan Đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc là không quá 65 tuổi đối với nữ và 67 tuổi đối với nam.
Nền tảng số báo chí quốc gia, tích hợp dịch vụ trực tuyến và chế độ lưu chiều
Một trong những nội dung nổi bật của Nghị định là quy định về tổ chức hệ thống nền tảng số báo chí quốc gia. Theo đó, hệ thống được xây dựng theo mô hình gồm các nền tảng thành phần do 03 cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện vận hành: Đài Truyền hình Việt Nam phát triển nền tảng chuyên sâu về truyền hình số; Đài Tiếng nói Việt Nam phát triển nền tảng chuyên sâu về phát thanh số; và Báo Nhân Dân phát triển nền tảng chuyên sâu về báo chí điện tử. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết về kiến trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu, định danh và kết nối của nền tảng số báo chí quốc gia.
Nghị định quy định nguyên tắc vận hành nền tảng theo hướng bảo đảm tính trung lập: không làm thay đổi nội dung thông tin báo chí đã được đăng, phát; không sử dụng kỹ thuật, dữ liệu hoặc thuật toán để can thiệp trái pháp luật vào việc tổ chức, sắp xếp và hiển thị thông tin báo chí. Việc cung cấp dịch vụ phải theo nguyên tắc công bằng, minh bạch, không phân biệt đối xử giữa các cơ quan báo chí trong điều kiện tương đương.
Cũng trong chương này, Nghị định quy định về tích hợp dịch vụ trực tuyến trên báo chí (Điều 14). Theo đó, cơ quan báo chí khi hoạt động trên không gian mạng được phép tích hợp các loại hình dịch vụ gồm: dịch vụ công, thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và cung cấp nội dung theo yêu cầu. Nghị định yêu cầu cơ quan báo chí phải thiết lập giao diện hiển thị riêng biệt, phân biệt rõ ràng giữa nội dung thông tin báo chí và nội dung dịch vụ trực tuyến. Cơ quan báo chí chịu trách nhiệm trực tiếp về vi phạm trên dịch vụ do mình cung cấp và chịu trách nhiệm liên đới đối với vi phạm trên dịch vụ được tích hợp từ bên thứ ba. Trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định, cơ quan báo chí phải có giấy phép hoặc văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trước khi triển khai từng loại hình dịch vụ tương ứng.
Về chế độ lưu chiểu và nộp ấn phẩm báo chí, Nghị định quy định cơ quan báo chí có ấn phẩm báo chí in phải gửi 03 ấn phẩm in và 01 bản số hóa có chữ ký số của lãnh đạo cơ quan báo chí cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chậm nhất là 08 giờ sáng ngày phát hành; thời gian lưu trữ ấn phẩm in là 24 tháng. Cơ quan báo chí điện tử phải thực hiện lưu trữ nguyên vẹn nội dung thông tin đã đăng, phát trong thời hạn 03 tháng phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra. Thời gian lưu giữ nguyên trạng tác phẩm báo chí trong hệ thống lưu chiểu điện tử tối thiểu là 12 tháng kể từ ngày đăng tải lần đầu.
Riêng các quy định về và kết nối trực tuyến khi hoạt động báo chí trên không gian mạng (Điều 17 Nghị định) sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2028, muộn hơn 02 năm so với phần còn lại của Nghị định, nhằm bảo đảm thời gian chuẩn bị cần thiết về hạ tầng kỹ thuật.
Quy định về cải chính, trách nhiệm AI và liên kết trong hoạt động báo chí
Nghị định quy định rõ quy trình và địa điểm đăng, phát thông tin cải chính: với báo in phải đăng tại trang hai; tạp chí in tại trang cuối; báo điện tử phải có chuyên mục riêng tại trang chủ với cùng kiểu chữ và cỡ chữ đã đăng thông tin ban đầu. Về thời hạn, đối với báo ngày, phát thanh, truyền hình và báo điện tử phải thực hiện trong 02 ngày kể từ khi nhận được văn bản kết luận hoặc tự phát hiện vi phạm. Thông tin cải chính trên báo điện tử phải lưu giữ ít nhất 07 ngày kể từ ngày đăng. Văn bản trả lời trên báo chí phải được thực hiện trong 30 ngày kể từ ngày người đứng đầu cơ quan báo chí nhận được yêu cầu.
Về trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo, Nghị định quy định cơ quan báo chí phải kiểm chứng, rà soát và chịu trách nhiệm về tính xác thực, tính hợp pháp của nội dung do hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra; phải gắn nhãn rõ ràng tại vị trí dễ nhận biết đối với các văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực. Cơ quan báo chí tuyệt đối không được sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, hoặc nội dung có khả năng gây tổn hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
Về hoạt động liên kết phát thanh, truyền hình, Nghị định quy định cơ quan báo chí có giấy phép hoạt động phát thanh, truyền hình không được thực hiện liên kết sản xuất vượt quá 30% tổng thời lượng chương trình phát sóng lần 01 trên kênh phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin tuyên truyền thiết yếu. Hợp đồng liên kết bắt buộc phải có quy định về bản quyền nội dung; trách nhiệm kiểm duyệt của cơ quan báo chí trước khi phát sóng; và yêu cầu Việt hóa đối với chương trình phát thanh, truyền hình giải trí có bản quyền, kịch bản nước ngoài.
Nghị định số 237/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.
Xem chi tiết Nghị định tại đây!
Nghị địn nêu rõ, cơ quan báo chí khi hoạt động trên không gian mạng được phép tích hợp các loại hình dịch vụ gồm: dịch vụ công, thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và cung cấp nội dung theo yêu cầu.
