Tăng minh bạch giá thuốc, thiết bị y tế
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra sáng 3/10, đại diện Bộ Y tế đã trả lời câu hỏi của báo chí về tình trạng nâng giá thuốc, thiết bị y tế nhập khẩu qua vụ án Công ty Việt Mỹ; cơ chế kiểm soát và giải pháp của Bộ Y tế để bảo đảm kê khai giá đúng, đủ, giảm khâu trung gian và chi phí khám chữa bệnh cho người dân.
Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, thông qua các cơ quan chức năng và cơ quan báo chí, Bộ Y tế đã thấy việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về trong nước đã được nâng so với nước ngoài. Bộ Y tế đã phối hợp với các cơ quan chức năng thông tin và cung cấp nội dung liên quan theo yêu cầu của cơ quan chức năng trong vụ việc này.
Về cơ chế kiểm soát giá cũng như cơ chế khi nhập khẩu thiết bị y tế và thuốc, ông Vũ Mạnh Hà thông tin: Việc quản lý giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu được quy định trách nhiệm theo từng khâu, từ giá nhập khẩu, giá kê khai đến đấu thầu, mua sắm và cuối cùng là sử dụng, thanh toán tại các cơ sở y tế.
Đối với thiết bị y tế, hiện nay được quản lý theo Nghị định số 98/2021/NĐ-CP về quản lý trang thiết bị y tế và phân loại theo mức độ rủi ro thành 4 loại A, B, C, D. Với thiết bị loại A, B, doanh nghiệp tự công bố; đối với loại C, D, Bộ Y tế cấp số lưu hành. Số lượng thiết bị y tế lưu hành hiện rất lớn và đa dạng, từ máy móc, thiết bị đến các dụng cụ y tế nhỏ, thiết bị thông minh và các dụng cụ sinh học.
“Theo pháp luật hiện hành, không thực hiện cơ chế Nhà nước định giá đối với toàn bộ thiết bị y tế mà quản lý theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các quy định pháp luật có liên quan”, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, đối với khâu nhập khẩu, áp dụng chung cho cả thiết bị y tế và thuốc, tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác của giá trị khai báo. Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan được thực hiện theo pháp luật về hải quan và thuế.
“Trường hợp có hành vi tạo lập khâu trung gian ở nước ngoài nâng giá thiết bị nhập, khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam, việc phát hiện, xử lý, xác minh cần xem xét theo pháp luật về hải quan, về thuế cũng như kế toán và các quy định có liên quan. Việc này đòi hỏi có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, thuế, hải quan và các bộ, ngành có liên quan”, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà thông tin.
Đối với thuốc, giá được quản lý và giám sát theo cả vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm, sử dụng tại các cơ sở y tế. Ngay từ đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu đã công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.
“Bộ Y tế rà soát các mức giá này so với giá thuốc tương tự trên thị trường và trị giá trúng thầu của chính thuốc đó. Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Riêng cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia trong thời gian vừa qua đã tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng”, lãnh đạo Bộ Y tế cho hay.
Số hóa quản lý thuốc, thiết bị y tế
Thông tin về giải pháp thời gian tới theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Bộ Y tế cũng đã tham gia ý kiến đối với các nội dung liên quan.
“Dự kiến tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI trong tháng 10 này, Bộ Y tế tham mưu Chính phủ sửa đổi luật, trong đó có các quy định liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược, đặc biệt là Điều 113 của Luật Khám, chữa bệnh”, ông Vũ Mạnh Hà cho biết.
Ngoài ra, đối với thiết bị y tế, một số giải pháp căn cơ, toàn diện gồm:Thứ nhất,quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm, từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi, tiêu hủy.
Thứ hai, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu từ số lưu hành, phân phối đến giá, báo giá niêm yết khi thiết bị vào Việt Nam, giúp các cơ sở mua sắm có thêm thông tin tham khảo.
Thứ ba, kê khai, cập nhật và công khai danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh trên một cổng thông tin để các cơ sở y tế có thêm thông tin về giá thiết bị y tế tại Việt Nam.
Thứ tư, tiếp tục nghiên cứu áp dụng cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với một số nhóm sản phẩm, thiết bị đặc thù, nhất là thiết bị y tế đắt tiền, thiết bị có tính độc quyền hoặc chỉ có một hãng cung cấp tại Việt Nam.
Thứ năm, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án quản lý thiết bị y tế, áp dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để hoàn thiện công tác quản lý.
Cũng theo ông Vũ Mạnh Hà, đối với thuốc, Bộ Y tế tập trung sửa đổi, hoàn thiện một số nội dung trong pháp luật hiện hành, trong đó:
Tăng cường mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia, nhất là đối với những nhóm thuốc sử dụng nhiều tại các cơ sở y tế như thuốc kháng sinh; áp dụng đàm phán giá để tiết kiệm chi phí ngân sách Nhà nước.
Thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc biệt dược gốc, thuốc sinh học thông qua chuyển giao công nghệ, qua đó chủ động nguồn cung.
Đẩy mạnh xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về dược cũng như thiết bị y tế, hoàn thiện đề án về dược gắn với khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và thiết bị y tế, nhằm xây dựng hệ thống quản lý thông suốt, hiệu quả.
Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh:“Mục tiêu cuối cùng của công tác quản lý là nâng cao hiệu quả điều hành của Bộ Y tế, đưa thuốc chất lượng với giá phù hợp đến người dân, đồng thời không để đứt gãy chuỗi cung ứng. Việt Nam phải bảo đảm cung cấp đầy đủ thiết bị y tế và thuốc thiết yếu cho người dân”.
