Câu hỏi về "Steve Jobs Việt Nam" để phân hóa thí sinh
Chiều 12/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức họp báo thông tin nhanh về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại buổi họp báo là những ý kiến liên quan đến câu nghị luận xã hội trong đề thi môn Ngữ văn.
Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi kết thúc thời gian làm bài môn Ngữ văn vào trưa 11/6, Bộ đã nhận được nhiều ý kiến liên quan đến câu nghị luận xã hội (2 điểm) trong đề thi. Nội dung gợi dẫn của câu hỏi nêu: “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới”. Từ gợi dẫn này, đề yêu cầu thí sinh, với tư cách người trẻ, viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ để trả lời câu hỏi: “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?”.
Trả lời về những ý kiến liên quan đến nội dung này, ông Nguyễn Ngọc Hà, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết, Bộ đã nắm được các ý kiến dư luận và những nội dung này đã được trao đổi, cân nhắc kỹ trong quá trình xây dựng đề thi.
"Ban ra đề đã tính đến yếu tố vùng miền nhằm bảo đảm sự công bằng cho thí sinh trên cả nước. Lệnh hỏi trong đề thi là “hết sức rõ ràng, đầy đủ” và không yêu cầu học sinh phải nhớ máy móc thông tin cá nhân của Steve Jobs.
Liên quan đến câu hỏi “Làm thế nào để có các Steve Jobs Việt Nam?”, là câu hỏi có tính phân hóa cao, chiếm 2 điểm trong đề thi và cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” được sử dụng với ý nghĩa ẩn dụ, đại diện cho những biểu tượng đổi mới sáng tạo và công nghệ", ông Hà nói.
Ông Hà cũng cho biết thêm, trong quá trình xây dựng đề, ban ra đề đã cân nhắc kỹ từng câu chữ khi nhắc đến ba nhân vật nổi tiếng là Steve Jobs, Mark Zuckerberg và Elon Musk. Theo đó, đề sử dụng cụm từ “với các phát minh” chứ không khẳng định họ là tác giả trực tiếp của các phát minh đó.
"Tinh thần ra đề theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có nhiều điểm khác so với trước đây. Một trong những điểm đáng chú ý là việc sử dụng nguồn ngữ liệu đa dạng, không bó hẹp trong một số tác phẩm có trong sách giáo khoa như trước", ông Hà nói.
Đáp án môn Văn sẽ "mở", tôn trọng sự phản biện của thí sinh
Cũng tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cũng có những chia sẻ liên quan đến việc chấm thi môn Ngữ văn. Theo Thứ trưởng, trong quá trình chấm bài, cán bộ chấm thi phải tôn trọng ý kiến, quan điểm mà thí sinh trình bày nếu các em có thể bảo vệ được quan điểm đó. Điều này áp dụng cả trong trường hợp thí sinh phản biện lại nội dung mà đề yêu cầu.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: “Đó là tính sáng tạo, bản lĩnh của các em. Việc này phù hợp với định hướng đào tạo con người có kiến thức, phẩm chất, năng lực và sự tự tin bộc lộ quan điểm cá nhân trên quan điểm, nguyên tắc và khuôn khổ".
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cũng cho biết, để bảo đảm công bằng trong quá trình chấm thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các tỉnh, thành cập nhật tiến độ và kết quả từng buổi chấm thi môn Ngữ văn. Theo đó, nếu phát hiện những hiện tượng bất thường như cùng một túi bài thi có quá nhiều điểm cao hoặc quá nhiều điểm thấp, phải kiểm tra lại.
Bên cạnh đó, Bộ cũng đã thành lập ban chấm kiểm tra và ban chấm thẩm tra để có thể kiểm tra đột xuất bất cứ hội đồng chấm thi nào. Theo Bộ, việc này nhằm bảo đảm sự công bằng và khách quan trong quá trình chấm thi.
Cũng tại họp báo, GS. Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, ngay sau khi thử nghiệm thi tốt nghiệp trên máy tính năm 2026, Bộ sẽ triển khai một số công việc cho lộ trình thí điểm từ năm 2027 đến 2029, sau đó sẽ đánh giá. Việc triển khai thi tốt nghiệp đồng loạt trên máy tính dự kiến diễn ra vào năm 2030.
Theo GS.Huỳnh Văn Chương, song song với việc tổ chức thi trên giấy, Bộ đang tập trung xây dựng ngân hàng câu hỏi thi, hệ thống phần mềm hỗ trợ cho kỳ thi trên máy tính và bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật của đề thi. Đồng thời, Bộ cũng tiến hành khảo sát, đánh giá hiện trạng máy tính, cơ sở vật chất tại 34 tỉnh, thành, trong đó đặc biệt quan tâm tới các khu vực vùng sâu, vùng xa và vùng khó khăn.
Những ý kiến xoay quanh câu hỏi “Steve Jobs Việt Nam” cho thấy sự quan tâm của xã hội đối với cách ra đề Ngữ văn theo định hướng mới. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đề thi năm nay tiếp tục bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018 với nguồn ngữ liệu đa dạng, khuyến khích tư duy, sáng tạo và khả năng phản biện của thí sinh.
