“Làm sạch” môi trường số và làm chủ công nghệ
Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ mạnh mẽ của nền kinh tế internet và thương mại điện tử đã mang lại vô vàn tiện ích cho người tiêu dùng, đồng thời mở ra không gian phát triển rộng lớn cho cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, mặt trái của sự bứt phá này là tình trạng buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và đặc biệt là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trên không gian mạng ngày càng trở nên tinh vi, phức tạp.
Nhận diện rõ những thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng gian lận thương mại, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Tĩnh xác định rõ: đẩy mạnh kiểm tra, xử lý vi phạm trên môi trường số (thương mại điện tử) chính là mũi nhọn xung kích quan trọng nhất trong tình hình mới.
Theo thống kê của Chi cục QLTT Hà Tĩnh, từ đầu năm đến nay, lực lượng QLTT Hà Tĩnh đã liên tục ra quân, tiến hành kiểm tra và xử lý 127 vụ vi phạm hành chính liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, thu nộp ngân sách nhà nước số tiền 879.750.000 đồng. Cùng với đó, tổng trị giá hàng hóa vi phạm buộc phải tiến hành tiêu hủy theo đúng quy định pháp luật lên tới 456.187.000 đồng.
Lực lượng QLTT giám sát chặt chẽ các website, sàn thương mại điện tử, các trang mạng xã hội nổi bật như Facebook, TikTok.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đình Khoa, Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Tĩnh cho biết, các đối tượng kinh doanh hàng giả giờ đây không chỉ bày bán công khai ở các chợ truyền thống hay cửa hàng mặt phố mà đã chuyển hướng sang các nền tảng trực tuyến nhằm dễ dàng xóa dấu vết. Vì vậy, lực lượng quản lý thị trường đã và đang tiến hành giám sát chặt chẽ, kiểm tra thường xuyên các website, sàn thương mại điện tử, các trang mạng xã hội nổi bật như Facebook, TikTok và đặc biệt là theo dõi sát sao các hoạt động livestream quảng cáo bán hàng.
Để giải quyết triệt để vấn đề, Chi cục QLTT đã chủ động phối hợp với các tổ chức, doanh nghiệp công nghệ lớn nhằm thực hiện việc chặn truy cập, đồng thời yêu cầu gỡ bỏ ngay lập tức các nội dung, gian hàng trực tuyến có hành vi xâm phạm quyền SHTT.
Một trong những bước đi mang tính đột phá, thể hiện tư duy quản lý hiện đại của Hà Tĩnh là sự phối hợp chặt chẽ cùng Sở Khoa học và Công nghệ để vận hành Cơ sở dữ liệu của tỉnh về sở hữu trí tuệ. Hệ thống dữ liệu này không chỉ đơn thuần là nơi lưu trữ thông tin mà còn hướng tới mục tiêu thiết lập bản đồ số các cơ sở sản xuất kinh doanh lành mạnh, qua đó phục vụ đắc lực, nhanh chóng cho công tác tra cứu vi phạm của cả lực lượng thực thi công vụ lẫn người tiêu dùng.
Không dừng lại ở các nỗ lực từ phía cơ quan nhà nước, QLTT Hà Tĩnh cũng tập trung phát huy tối đa sức mạnh từ quần chúng nhân dân thông qua các nền tảng công nghệ tiện ích. Đơn vị chú trọng khai thác tối đa các phản ánh của người dân về hàng giả, hàng nhái thông qua ứng dụng i-HaTinh trên điện thoại thông minh. Cùng với đó, đường dây nóng số 0943294389 cũng được công khai rộng rãi, dễ thấy tại các khu vực đông người như các chợ, trung tâm thương mại nhằm giúp người dân dễ dàng tiếp cận và kịp thời tố giác hành vi vi phạm.
Kết hợp chặt chẽ quản lý địa bàn và chế tài xử phạt
Song song với các biện pháp mang tính công nghệ cao trên không gian mạng, lực lượng QLTT Hà Tĩnh khẳng định không hề lơ là, bỏ ngỏ thị trường truyền thống. Việc chuyển dịch phương thức kiểm tra đang được toàn ngành thực hiện một cách quyết liệt, thay vì tiến hành kiểm tra dàn trải, lực lượng tập trung mũi nhọn vào kiểm tra đột xuất dựa trên các dấu hiệu vi phạm và những nguồn tin báo chuẩn xác. Sự tập trung có chủ đích này hướng thẳng vào các nhóm mặt hàng nguy cơ cao, tác động trực tiếp đến đời sống người tiêu dùng.
Theo đó, cơ quan chức năng liên tục siết chặt kiểm soát các mặt hàng thời trang (như quần áo, giày dép, kính mắt), phụ tùng xe, và hóa mỹ phẩm - vốn là những sản phẩm thường xuyên bị giả mạo các nhãn hiệu lớn, nổi tiếng toàn cầu như Adidas, Gucci, Chanel, Honda.... Lực lượng cũng tăng cường bám sát cơ sở, phối hợp chặt chẽ với chính quyền cấp xã để kiểm tra các cơ sở sản xuất, kho bãi tự phát, cũng như các điểm tập kết hàng hóa mờ ám nằm sâu trong khu dân cư hoặc tại các địa bàn giáp ranh phức tạp.
Nhiều hội nghị chuyên đề thiết thực được Chi cục QLTT Hà Tĩnh tổ chức nhằm trực tiếp hướng dẫn các tiểu thương cách nhận biết, phân biệt hàng thật - hàng giả.
Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Tĩnh Nguyễn Đình Khoa nhấn mạnh, các đội QLTT và các tổ công tác đang kết hợp chặt chẽ với lực lượng Công an tỉnh, Hải quan và Thanh tra chuyên ngành để tạo thành một mạng lưới kiểm soát hàng hóa liên hoàn từ cửa khẩu tiến sâu đến tận nội địa.“Đối với các vụ việc có quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng, QLTT Hà Tĩnh kiên quyết chuyển toàn bộ hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét khởi tố. Việc áp dụng chế tài hình sự này sẽ giúp nâng cao tính răn đe, tránh việc đối tượng vi phạm thản nhiên chấp nhận nộp phạt hành chính xem như một khoản chi phí kinh doanh thông thường để sau đó lại tiếp tục tái phạm”, ông Khoa nhấn mạnh.
Để duy trì sự ổn định của thị trường một cách bền vững lâu dài, công tác giáo dục, tuyên truyền cũng được triển khai bài bản. Lực lượng chức năng đã tích cực tổ chức cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp trên địa bàn ký cam kết với nội dung: "Không sản xuất, tàng trữ, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT".
Thêm vào đó, nhiều hội nghị chuyên đề thiết thực cũng được tổ chức nhằm trực tiếp hướng dẫn các tiểu thương cách nhận biết, phân biệt hàng thật - hàng giả, qua đó giúp họ chủ động bảo vệ uy tín kinh doanh của chính mình, đồng thời thông tin kịp thời các hành vi vi phạm SHTT trên hệ thống truyền thông.
Khi phát hiện các cơ sở sản xuất, kinh doanh có dấu hiệu bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, người dân có thể phản ánh trực tiếp qua ứng dụng i-HaTinh trên điện thoại thông minh, hoặc liên hệ ngay qua số điện thoại đường dây nóng: 0943.294.389 (được niêm yết tại các chợ, trung tâm thương mại).
