Nông dân mở hướng phát triển kinh tế từ những mô hình phù hợp thực tế
Không còn giữ tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ như trước, nhiều hộ nông dân ở xã Đồng Lương (tỉnh Thanh Hóa) đã mạnh dạn chuyển đổi cách làm, lựa chọn những mô hình phù hợp với điều kiện đất đai, lao động và nguồn lực của gia đình. Từ những hướng đi mới trong trồng trọt, chăn nuôi, kinh tế nông thôn ở địa phương đang có thêm nhiều chuyển biến tích cực.
Tại thôn Tân Phong, mô hình nuôi giun quế của gia đình ông Lê Trung Chớng đang được nhiều người dân quan tâm. Chỉ với diện tích khoảng 15m2, mỗi tuần gia đình ông thu được khoảng 10 bịch phân giun hữu cơ, bán với giá khoảng 50.000 đồng/bịch.
Không chỉ có thêm nguồn thu từ phân giun, gia đình ông còn tận dụng giun quế làm thức ăn cho đàn gà hơn 50 con. Cách làm này giúp vật nuôi phát triển tốt hơn, đồng thời giảm đáng kể chi phí chăn nuôi.
Theo ông Chớng, ưu điểm lớn nhất của mô hình là vốn đầu tư không nhiều, kỹ thuật không quá phức tạp, thời gian nuôi ngắn và phù hợp với điều kiện của nhiều hộ dân. Nguồn thức ăn cho giun chủ yếu tận dụng từ phân gia súc, gia cầm, vừa giảm chi phí, vừa góp phần xử lý chất thải trong chăn nuôi, hạn chế ô nhiễm môi trường.
“Trước đây phân chuồng chủ yếu bỏ không hoặc xử lý thủ công, vừa mất vệ sinh vừa lãng phí. Từ khi nuôi giun quế, gia đình tận dụng được nguồn phụ phẩm, có thêm thu nhập mà môi trường cũng sạch hơn”, ông Chớng chia sẻ.
Không chỉ dừng ở hiệu quả kinh tế, mô hình nuôi giun quế còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng nông nghiệp sạch, tận dụng tuần hoàn phụ phẩm trong chăn nuôi. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng phân hữu cơ ngày càng tăng, đây được xem là hướng đi có triển vọng đối với các hộ nông dân quy mô nhỏ.
Từ hiệu quả bước đầu, tại thôn Tân Phong đã có thêm một số hộ tìm hiểu, học hỏi để nhân rộng mô hình. Điểm đáng chú ý là mô hình không đòi hỏi diện tích lớn, có thể triển khai trong khuôn viên hộ gia đình, phù hợp với điều kiện sản xuất nông thôn hiện nay.
Ở thôn Tân Thủy, gia đình ông Vi Văn Nghị lại lựa chọn hướng đi khác khi phát triển mô hình kinh tế tổng hợp trên diện tích đất được quy hoạch hợp lý. Hiện gia đình ông có khoảng 2ha cây ăn quả gồm bưởi, cam, vải sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hơn 5 sào ao nuôi cá, ốc cùng diện tích luồng và chăn nuôi gà, lợn, bò.
Việc kết hợp nhiều loại hình sản xuất giúp gia đình tận dụng hiệu quả diện tích đất, chủ động nguồn thức ăn, giảm chi phí đầu vào và tạo nguồn thu quanh năm. Theo ông Nghị, nếu chỉ phụ thuộc vào một loại cây trồng hoặc vật nuôi thì rất dễ gặp rủi ro khi giá cả thị trường biến động. Vì vậy, mô hình sản xuất tổng hợp giúp gia đình ổn định thu nhập và chủ động hơn trong phát triển kinh tế lâu dài.
Chọn mô hình phù hợp, tránh phát triển tự phát
Bên cạnh các mô hình tiêu biểu, nhiều hộ dân ở Đồng Lương cũng đang từng bước khai thác lợi thế địa phương để phát triển kinh tế. Một số hộ phát triển chăn nuôi gia cầm theo hướng an toàn sinh học, nhiều hộ mở rộng diện tích cây ăn quả, trồng luồng, kết hợp nuôi cá, nuôi ốc để tăng thu nhập.
Đáng chú ý, sau ảnh hưởng của mưa bão, nhiều hộ khó khăn đã được hỗ trợ sinh kế bằng con giống, thức ăn chăn nuôi và hướng dẫn kỹ thuật. Nhờ đó, không ít hộ từ chỗ thiếu vốn sản xuất đã có thêm điều kiện khôi phục sinh kế, từng bước ổn định đời sống.
Để các mô hình kinh tế phát huy hiệu quả bền vững, xã Đồng Lương xác định vai trò quan trọng của cấp ủy, chính quyền và các thôn trong công tác tuyên truyền, định hướng, đồng hành cùng người dân. Thay vì phát triển tự phát, địa phương tập trung lựa chọn những mô hình phù hợp điều kiện thực tế, có khả năng nhân rộng và mang lại hiệu quả lâu dài.
Các thôn trên địa bàn đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào phát triển kinh tế. Nhiều hộ được tạo điều kiện tham quan, học hỏi các mô hình hiệu quả để tích lũy kinh nghiệm, từ đó áp dụng phù hợp với điều kiện gia đình.
Bên cạnh đó, xã phối hợp với các ngành chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt; hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, giống cây trồng, vật nuôi phù hợp. Việc định hướng phát triển kinh tế được thực hiện theo hướng phát huy lợi thế từng khu vực, từng thôn, tránh đầu tư dàn trải, thiếu hiệu quả.
Đối với các mô hình chăn nuôi, địa phương chú trọng công tác phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường và an toàn sinh học. Các hộ dân được khuyến khích xây dựng chuồng trại thông thoáng, xử lý chất thải đúng quy trình, hạn chế ô nhiễm trong khu dân cư.
Cùng với phát triển sản xuất, xã Đồng Lương cũng quan tâm kết nối đầu ra cho sản phẩm, định hướng sản xuất theo nhu cầu thị trường. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp người dân yên tâm đầu tư, mở rộng quy mô thay vì sản xuất nhỏ lẻ, thiếu ổn định.
Ông Nguyễn Xuân Hạnh, Chủ tịch UBND xã Đồng Lương, cho biết quan điểm của địa phương là phát triển kinh tế phải xuất phát từ thực tế và phù hợp điều kiện của người dân. Xã không chạy theo mô hình lớn bằng mọi giá mà ưu tiên những mô hình dễ triển khai, có khả năng nhân rộng, mang lại hiệu quả thiết thực và bền vững.
“Điều quan trọng nhất là khơi dậy được tinh thần chủ động, sáng tạo của người dân. Khi người dân thực sự quyết tâm vươn lên làm kinh tế, cùng với sự đồng hành của chính quyền, các tổ chức và doanh nghiệp thì chắc chắn sẽ có thêm nhiều mô hình hiệu quả được hình thành và nhân rộng”, ông Hạnh nhấn mạnh.
