Chủ tịch Hoàng Quân nói về cơ hội “hồi sinh”
Công ty CP Tư vấn Thương mại Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HOSE: HQC) là một trong những doanh nghiệp theo đuổi phân khúc nhà ở xã hội lâu năm tại khu vực phía Nam. Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội, Hoàng Quân cũng đăng ký mục tiêu phát triển 50.000 căn đến năm 2030.
Nếu nhìn từ nhu cầu thị trường và định hướng chính sách, đây là một mục tiêu có cơ sở, bởi nhu cầu nhà ở giá phù hợp tại các đô thị lớn và khu công nghiệp vẫn rất lớn. Tuy nhiên, nếu nhìn từ thực trạng triển khai các dự án của doanh nghiệp, mục tiêu này lại đặt ra một bài toán không đơn giản.
Bài toán đó được chính lãnh đạo Hoàng Quân nhắc đến tại hội nghị do Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, HoREA, tổ chức ngày 13/5 về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài. Tại đây, ông Trương Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Địa ốc Hoàng Quân chia sẻ: “Tôi đã khóc khi liên tiếp đọc các nghị quyết, các chỉ thị của Trung ương, của TP.HCM tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp”.
Theo ông Tuấn, với các định hướng lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và các địa phương, doanh nghiệp bất động sản đang có cơ hội được “hồi sinh”, có cơ hội tồn tại và tiếp tục phát triển. Dù vậy, cơ hội chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành tiến độ xử lý cụ thể tại từng dự án. Với Địa ốc Hoàng Quân, điều này càng quan trọng bởi danh mục dự án của doanh nghiệp không chỉ rộng về số lượng, mà còn phức tạp về tình trạng pháp lý.
Lãnh đạo HQC cho biết doanh nghiệp đã và đang thực hiện khoảng 50 dự án. Trong đó, khoảng 20 dự án đã hoàn thành nhưng nhiều dự án vẫn còn vướng pháp lý, cả tại TP.HCM và các địa phương khác. Riêng tại TP.HCM, doanh nghiệp có 5 dự án đã hoàn thành nhưng dự án nào cũng còn vướng mắc. Không chỉ vậy, khoảng 30 dự án đang triển khai cũng gặp vướng pháp lý, trong đó có 3 dự án tại TP.HCM, có dự án kéo dài tình trạng vướng mắc tới 5 năm.
Điểm đáng chú ý là các vướng mắc này không nằm ở một thủ tục đơn lẻ. Chúng trải dài qua nhiều khâu của vòng đời dự án, từ chấp thuận chủ trương đầu tư, giao đất, quy hoạch, xác định tiền sử dụng đất cho đến cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho khách hàng. Chính vì vậy, việc tháo gỡ không thể chỉ dừng ở các thông điệp chung, mà cần đi vào từng hồ sơ, từng nhóm vấn đề và từng mốc thời gian xử lý cụ thể.
Từ thực tế đó, ông Trương Anh Tuấn kiến nghị UBND TP.HCM quán triệt các sở, ngành cùng chung tay tháo gỡ, có cơ chế hỗ trợ rõ ràng cho doanh nghiệp. Theo ông, việc đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng không chỉ giúp doanh nghiệp sớm đưa dự án trở lại triển khai, mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thành phố.
Cùng với đó, lãnh đạo Hoàng Quân cũng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nghiêm tinh thần “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế” để cán bộ và doanh nghiệp yên tâm phối hợp xử lý hồ sơ. Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tế trong bối cảnh nhiều dự án bất động sản tồn đọng kéo dài qua nhiều giai đoạn pháp luật, nhiều nhiệm kỳ quản lý và nhiều lần thay đổi quy định. Khi tâm lý e ngại trách nhiệm còn tồn tại, hồ sơ có thể tiếp tục bị chậm, dù chủ trương tháo gỡ đã được ban hành.
Hàng loạt dự án tồn đọng kéo dài, lộ áp lực năng lực thực thi
Nếu nhìn vào từng dự án cụ thể, có thể thấy những vướng mắc mà Hoàng Quân đang đối mặt không phải là rủi ro lý thuyết. Trường hợp Golden City Tây Ninh là một ví dụ điển hình. Dự án này từng được giới thiệu là khu nhà ở xã hội quy mô lớn tại Tây Ninh, gồm 7 block chung cư cao 15 tầng, tổng diện tích khoảng 3,35 ha, với hơn 1.600 căn hộ. Theo thông tin công bố năm 2023, dự án khởi công từ tháng 4/2016; giai đoạn 1 gồm 4 block dự kiến hoàn thành vào quý IV/2022, giai đoạn 2 dự kiến hoàn thành vào quý II/2023.
Tuy nhiên, tiến độ thực tế không diễn ra như kế hoạch. Đến thời điểm năm 2023, 4 block giai đoạn 1 vẫn trong tình trạng xây dựng cầm chừng, nhiều hạng mục chưa hoàn thiện. Trong khi đó, khách hàng phản ánh việc chủ đầu tư nhiều lần hứa bàn giao nhưng chưa thực hiện. Đến tháng 8/2023, Hoàng Quân tiếp tục cho biết dự án thuộc danh mục đủ điều kiện tiếp cận gói tín dụng 120.000 tỷ đồng của Chính phủ hỗ trợ cho chủ đầu tư và khách hàng mua nhà, nhưng chủ đầu tư vẫn chưa nhận được sự hỗ trợ theo chủ trương chung. Doanh nghiệp cho rằng nếu tiếp cận được nguồn vốn này, dự án sẽ có thêm điều kiện để sớm hoàn thành và bàn giao nhà. Tổng mức đầu tư trên giá trị thi công dở dang tại công trường khi đó là hơn 630 tỷ đồng.
Sau nhiều năm chậm trễ, tiến độ Golden City được điều chỉnh theo Quyết định số 1240 ngày 29/5/2025 của UBND tỉnh Tây Ninh. Theo đó, khu 1A gồm 4 block phải hoàn thành chậm nhất vào quý IV/2025, còn khu 2A gồm 3 block phải hoàn thành chậm nhất vào quý IV/2026. Việc ấn định lại tiến độ cho thấy dự án đã có cơ sở pháp lý mới để tiếp tục triển khai, nhưng đồng thời cũng phản ánh độ trễ đáng kể so với kế hoạch ban đầu.
Đến đầu năm 2026, câu chuyện Golden City vẫn chưa khép lại. Sở Xây dựng Tây Ninh tiếp tục phải thông tin về tiến độ và các khiếu nại liên quan tại dự án. Theo báo cáo, chủ đầu tư dự kiến từ ngày 12 đến 14/1/2026 đóng điện, chạy thử hệ thống kỹ thuật; ngày 15/1/2026 nghiệm thu phòng cháy chữa cháy; ngày 20/1/2026 nghiệm thu hoàn thành công trình để đưa vào sử dụng, hướng tới bàn giao nhà cho khách hàng trước Tết Nguyên đán 2026.
Cùng thời điểm, các khiếu nại liên quan đến hợp đồng mua bán căn hộ nhà ở xã hội vẫn đang được chủ đầu tư xử lý. Sở Xây dựng Tây Ninh đã yêu cầu chủ đầu tư giải quyết các kiến nghị, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người mua nhà.
Phải đến tháng 5/2026, Hoàng Quân mới chính thức tổ chức khánh thành và bàn giao giai đoạn 1 dự án Golden City. Giai đoạn này gồm các block A1, A2, B1, B2 với hơn 900 sản phẩm, trong đó phần lớn là căn hộ nhà ở xã hội.
Dù đây là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp sau nhiều năm dự án chậm tiến độ, Golden City vẫn chưa hoàn tất toàn bộ. Giai đoạn 2 gồm các block còn lại tiếp tục được triển khai và dự kiến hoàn thành trong năm 2027.
Vì vậy, Golden City có thể xem là tín hiệu tích cực về khả năng tháo gỡ và đưa sản phẩm ra thị trường của HQC, nhưng đồng thời cũng phản ánh thực tế nhiều dự án nhà ở xã hội phải mất rất nhiều năm mới đi đến điểm bàn giao.
Trong khi Golden City là trường hợp chậm nhưng vẫn đang được tháo gỡ, thì tại Vĩnh Long tình trạng còn nghiêm trọng hơn khi hai dự án nhà ở xã hội liên quan đến hệ sinh thái Hoàng Quân là HQC Hòa Phú và dự án nhà ở xã hội Khu công nghiệp Bình Minh bị thu hồi đất do chậm triển khai.
Riêng dự án HQC Hòa Phú, Hoàng Quân Mê Kông được chấp thuận làm chủ đầu tư từ năm 2016. Theo giới thiệu ban đầu của doanh nghiệp, dự án có tổng vốn đầu tư gần 150 tỷ đồng, gồm 84 căn nhà phố liên kế một trệt một lầu và một chung cư cao 7 tầng với 415 căn hộ. Dự án dự kiến khởi công trong năm 2017 và hoàn thành, bàn giao từ năm 2018.
Tuy nhiên, tiến độ thực tế đã không đạt kế hoạch. Đến tháng 7/2024, Vĩnh Long chấm dứt dự án nhà ở xã hội HQC Hòa Phú. Dự án có quy mô hơn 1,4 ha, từng được dự kiến hoàn thành vào quý IV/2019, nhưng chủ đầu tư chậm tiến độ và bị tỉnh thu hồi theo quy định.
Không chỉ HQC Hòa Phú, dự án nhà ở xã hội tại Khu công nghiệp Bình Minh cũng bị đưa vào diện thu hồi. Theo thông tin từ Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Long, trong số các dự án bị thu hồi vì không đưa đất vào sử dụng trong 12 tháng liên tục có hai dự án nhà ở xã hội liên quan đến Địa ốc Hoàng Quân là HQC Hòa Phú và dự án nhà ở xã hội Khu công nghiệp Bình Minh.
Không dừng ở giai đoạn triển khai, Địa ốc Hoàng Quân còn đối mặt với một lớp vướng mắc khác ở giai đoạn hậu bàn giao. Cụ thể, HQC vướng tranh chấp tại HQC Plaza và HQC Nha Trang, liên quan đến chậm bàn giao giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, tức sổ hồng, và chậm tiến độ bàn giao nhà.
Với phân khúc nhà ở xã hội, đây là nhóm vấn đề đặc biệt nhạy cảm, bởi người mua phần lớn là nhóm có nhu cầu ở thực, thu nhập trung bình hoặc thấp. Việc chậm bàn giao nhà hoặc chậm sổ không chỉ ảnh hưởng đến niềm tin vào chủ đầu tư, mà còn tác động trực tiếp đến khả năng thế chấp, chuyển nhượng và ổn định chỗ ở của cư dân.
Riêng HQC Nha Trang, các vướng mắc đã kéo dài từ nhiều năm trước. Năm 2018, chủ dự án từng phải cam kết trả 900 triệu đồng mỗi tháng tiền thuê nhà cho khách hàng và thêm 30 tỷ đồng nếu tiếp tục chậm giao nhà trước thời hạn cam kết. Đến năm 2023, doanh nghiệp tiếp tục bị xử phạt hành chính 230 triệu đồng liên quan đến việc chưa tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu tại chung cư HQC Nha Trang. Quyết định xử phạt yêu cầu công ty khắc phục trong vòng 30 ngày.
Mục tiêu 50.000 căn nhà ở xã hội và khả năng hiện thực hóa
Từ loạt các dự án nêu trên, có thể thấy điểm nghẽn của Địa ốc Hoàng Quân không nằm ở một dự án cá biệt. Đó là bài toán tích tụ qua nhiều năm, xuất hiện ở cả 3 giai đoạn của một dự án bất động sản: triển khai xây dựng, hoàn tất pháp lý để bàn giao và xử lý nghĩa vụ sau bàn giao.
Chính vì vậy, câu chuyện của HQC trong giai đoạn tới không chỉ là doanh nghiệp có thêm bao nhiêu dự án mới, công bố bao nhiêu căn hộ hay tiếp cận được bao nhiêu chính sách hỗ trợ. Vấn đề cốt lõi là doanh nghiệp có thể xử lý đến đâu các dự án đang tồn đọng, khơi thông được bao nhiêu nguồn cung thực tế và bàn giao được bao nhiêu sản phẩm cho người mua nhà.
Trong bối cảnh Chính phủ và các địa phương đang thúc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, Hoàng Quân có cơ hội chính sách rõ ràng hơn so với nhiều năm trước. Nhu cầu nhà ở giá phù hợp vẫn lớn, các địa phương đều chịu áp lực bổ sung nguồn cung, trong khi nhiều cơ chế tháo gỡ pháp lý đang được ban hành.
Tuy nhiên, đối với Địa ốc Hoàng Quân, cơ hội này không tự động chuyển thành kết quả kinh doanh. Nó chỉ có thể trở thành lợi thế nếu doanh nghiệp xử lý được phần “tồn kho pháp lý” đã tích tụ trong nhiều năm.
Nếu quá trình tháo gỡ đi vào thực chất, Hoàng Quân có thể khơi thông nguồn cung, ghi nhận doanh thu, cải thiện dòng tiền và củng cố lại niềm tin của khách hàng cũng như nhà đầu tư.
Ngược lại, nếu các điểm nghẽn tiếp tục kéo dài, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với vòng lặp quen thuộc: dự án chậm tiến độ, khách hàng khiếu nại, thủ tục bàn giao kéo dài, giấy chứng nhận chậm được cấp và thậm chí có nguy cơ bị thu hồi dự án.
Do đó, mục tiêu 50.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030 của Hoàng Quân sẽ không chỉ được đánh giá bằng quy mô kế hoạch, mà bằng năng lực thực thi. Với một doanh nghiệp từng được xem là tên tuổi lớn trong phân khúc nhà ở xã hội phía Nam, quá trình “hồi sinh” sẽ không được đo bằng số lượng dự án đăng ký hay số căn hộ cam kết, mà bằng số dự án được gỡ vướng, số căn hộ được bàn giao đúng tiến độ và số giấy chứng nhận được trao đến tay người mua nhà.
Nói cách khác, bài toán lớn nhất của Hoàng Quân trong giai đoạn 2026–2030 không nằm ở việc thị trường có cần nhà ở xã hội hay không, bởi nhu cầu này là rất rõ. Bài toán nằm ở chỗ doanh nghiệp có thể biến các dự án đang tồn đọng thành sản phẩm thực tế nhanh đến đâu. Chỉ khi dòng chảy dự án được khơi thông, quyền lợi người mua nhà được bảo đảm và các cam kết được hiện thực hóa bằng tiến độ cụ thể, mục tiêu 50.000 căn nhà ở xã hội mới có cơ sở để đi từ tuyên bố thành kết quả.
